Ludic Activism

Katalog

230 gier, zastosowań i metod ludycznych z 67 krajów. Otwórz każdy opis, aby przeczytać, o czym jest, i przejść do gry lub jej źródła. Kontrprzykłady (propaganda lub rewizjonizm) są oznaczone: służą do dyskusji o tym, gdzie kończy się aktywizm.

Zaproponuj grę

Format

Ameryka Łacińska

53
2016Iguales y diferentes i CícliqueLaura Canals, Poner en Juego, ArgentynaAnalogowy

Gry karciane i planszowe, które wprowadzają ESI (kompleksową edukację seksualną) do szkolnej klasy. Cíclique dotyczy menstruacji; autorka przedstawia ją jako jedyną argentyńską grę na ten temat.

Pokazuje niewielki przemysł wydawniczy powiązany z polityką publiczną.

Karty i plansza; ESI, menstruacja; Komercyjny

2018 i 2020Onda VerdeMatajuegos, ArgentynaCyfrowy

Onda Verde studia Matajuegos to cyfrowy marsz stworzony, by towarzyszyć historycznym mobilizacjom z 2018 i 2020 roku w Argentynie na rzecz legalnej, bezpiecznej i bezpłatnej aborcji. Gracz dołącza do tłumu pikselowych awatarów — zaprojektowanych przez samą społeczność — maszerujących w stronę Kongresu. Ludyczny akt zbiorowej obecności w przełomowym momencie politycznym.

Obraz: Onda Verde
2018DoomFetitoFlorencia Rumpel, ArgentynaCyfrowy

Doom Fetito autorstwa Florencii Rumpel to modyfikacja klasycznego Dooma, stworzona podczas debaty legislacyjnej nad aborcją w Argentynie w 2018 roku. Apteczki zastąpiono mizoprostolem, a pancerz postaci ma zielony kolor chust ruchu na rzecz legalnej, bezpiecznej i bezpłatnej aborcji. Feministyczna interwencja w jeden z najbardziej zmaskulinizowanych gatunków gier wideo.

Obraz: DoomFetito
ok. 2020Kit de juegos para seguir aprendiendo en igualdadInicjatywa Spotlight (UE–ONZ), ArgentynaAnalogowy

Pięć gier do wydrukowania i wycięcia w domu, poświęconych kompleksowej edukacji seksualnej: loteryjka z różnorodnymi rodzinami, mapa praw, kości do wymyślania historii, „Kim jestem?” z obrończyniami i obrońcami praw człowieka oraz słownik zdrowia seksualnego. Ministerstwo Edukacji uznało zestaw za materiał o znaczeniu edukacyjnym.

Publiczny materiał ESI krążący poza rynkiem, dziś w samym środku sporu o tę politykę.

Do wydruku; ESI, prawa; Bezpłatny

2022AtuelMatajuegos, ArgentynaCyfrowy

Atuel studia Matajuegos to surrealistyczna dokumentalna gra wideo o rzece Atuel w regionie Cuyo i o wpływie zmian klimatu na jej wody i ekosystemy. Gracz staje się kolejno rybą, lisem, chmurą i kondorem, zamieszkując rzekę od środka. Zdobyła nagrodę Innovation in Experiential Design Award na IndieCade 2023.

Obraz: Atuel
2023Gritar HeroMer Grazzini, David T. Marchand i Bruno Martínez, ArgentynaCyfrowy

Gritar Hero autorstwa Mer Grazzini, Davida T. Marchanda i Bruna Martíneza to polityczna gra rytmiczna inspirowana Guitar Hero, w której instrumentem jest głos samego ludu. Gdy argentyński rząd zwraca się przeciwko tym, którzy na niego głosowali, ludzie wychodzą na ulice — a gracz śpiewa razem z nimi, naciskając klawisze w rytm prawdziwych haseł protestu. Grafika, kod, głosy i teksty argentyńskiego ludu, wszystko razem na jednym ekranie oporu.

Obraz: Gritar Hero
ok. 2024Un mundo sin vosLaura Palavecino, ArgentynaCyfrowy

Un mundo sin vos to historia w Bitsy opowiedziana z perspektywy kotki, która szuka Maríi, swojej ludzkiej towarzyszki, zaginionej podczas ostatniej dyktatury. Zaczyna się od przygotowań do mundialu w 1978 roku i pokazuje świat, który toczy się dalej, jakby niczego nie brakowało. Porusza temat inwigilacji, przywłaszczania niemowląt oraz Matek i Babć z Plaza de Mayo.

Powstała podczas Ex-ESMA Jam, pierwszego game jamu poświęconego prawom człowieka i pamięci, zorganizowanego przez Women in Games Argentina. Cały jam mógłby mieć własny wpis.

Bitsy; Wymuszone zaginięcia, mundial 1978; W przeglądarce

2024Huellas Azules / Pu Kallfü PünomcheFernando Barraza, Carolina Biondini, Nicolás Mendoza, ArgentynaAnalogowy

Huellas Azules to gra planszowa podążająca szlakiem Tokiego Kallfükury. Drużyny posuwają się naprzód, odpowiadając na pytania z talią postaci z terytorium i drugą talią sił terytorium: słońca, wody, wiatru, wulkanów. Fernando Barraza, członek ludu Mapuche, współtworzył projekt razem z mapuskim ilustratorem. Gra jest testowana w szkołach w stolicy prowincji Neuquén i nie jest jeszcze w sprzedaży.

Tytuł w mapudungun i udział Mapuche w projektowaniu, a nie tylko jako temat.

Gra planszowa; Terytorium i kultura Mapuche; W szkołach

2025Rescatando a EspertNahuel Gallo (HagoVideojuegos), ArgentynaCyfrowyKontrprzykład

Rescatando a Espert autorstwa Nahuela Gallo (HagoVideojuegos) to runner survivalowy odtwarzający wydarzenia z 27 sierpnia 2025 roku, gdy orszak prezydencki Javiera Mileia został otoczony przez demonstrantów w Lomas de Zamora. Gracz wciela się w posła José Luisa Esperta uciekającego na motocyklu: omija przeszkody, przeskakuje nad demonstrantami i zbiera woreczki. Gra posługuje się językiem satyry politycznej, by udokumentować to zdarzenie z perspektywy przychylnej rządowi, co pokazuje, że ludoaktywizm przecina całe spektrum ideologiczne.

Obraz: Rescatando a Espert
2021Prison X — Chapter 1: The Devil and the SunVioleta Ayala, Rilda Paco, María Corvera Vargas, BoliwiaCyfrowy

Prison X to doświadczenie w wirtualnej rzeczywistości osadzone w więzieniu San Sebastián w Cochabambie. Jaguaresa, andyjska bogini, wita grającą osobę w świecie łączącym mitologię keczua z postaciami opartymi na prawdziwych ludziach. Zespół, złożony głównie z rdzennych kobiet, nazywa go „cholawersum”.

Autorstwo keczua i ajmara; premiera na Sundance 2021.

Rzeczywistość wirtualna; Więzienie, mitologia andyjska; Festiwale

1975Jogos para atores e não-atores / Juegos para actores y no actoresAugusto Boal, Teatro do Oprimido, BrazyliaMetoda

Boal usystematyzował Teatr Uciśnionych w dialogu z pedagogiką Paula Freirego. Ta książka gromadzi ponad 400 gier i ćwiczeń, które mają „odmechanizować” ciała i idee. Sieć ośrodków kształcących „curingas” działa nadal na pięciu kontynentach.

To latynoamerykańska matryca gry jako grupowego narzędzia politycznego.

od ok. 2015Contos de IfáLABCOCO / Coco de Umbigada (Mãe Beth de Oxum), BrazyliaCyfrowy

Contos de Ifá to projekt gier internetowych tworzonych przez młodzież z terreiro candomblé. Ialorixás i babalorixás dzielą się opowieściami; młodzi zamieniają je w rysunki i scenariusze, a następnie programują je w wolnym oprogramowaniu. Orixás są postaciami i mierzą się z problemami dobrze znanymi z brazylijskich peryferii.

Trwała metodologia wspólnotowa, z zasobami na licencji GPL; w latach 2015–2018 dotarła do ponad 600 osób.

Gry przeglądarkowe; Czarna młodzież, rasizm religijny; Zasoby na licencji GPL

2016Huni Kuin: Yube BaitanaLud Huni Kuin z Rio Jordão; koord. Guilherme Pinho Meneses, BrazyliaCyfrowy

Huni Kuin: Yube Baitana („Ścieżki boa”) to platformówka stworzona wspólnie z ludem Huni Kuin znad rzeki Jordão w stanie Acre. Opowiada o dwóch bliźniakach zrodzonych ze snów zsyłanych przez anakondę Yube: jeden kształci się na uzdrowiciela, drugi na mistrza kene, grafiki Huni Kuin. Można w nią grać w hãtxa kuin, po portugalsku, hiszpańsku i angielsku.

To najczęściej cytowany przypadek rdzennego współtworzenia w regionie, a jego koordynator pisze o kwestiach autorstwa i obiegu wiedzy.

Gra wideo; Rdzenna autoreprezentacja; Płać, ile chcesz

2019ARIDA: Backland's AwakeningAoca Game Lab, BrazyliaCyfrowy

ARIDA to gra survivalowa osadzona w sertão w stanie Bahia w 1896 roku, w czasie suszy i w przededniu wojny o Canudos. Gra się jako Cícera, młoda chłopka szukająca wody na ziemi naznaczonej niedostatkiem. Zespół pojechał w okolice Canudos, by oddać krajobraz.

Opowieść z północnego wschodu Brazylii o przemocy państwa, opowiedziana z perspektywy tego regionu; nagrodzona na Gamepólitan 2017 i nominowana na BIG Festival.

Gra wideo; Sertão, susza, Canudos; Komercyjny

2021Axé! CardGameCarolina Marins, BrazyliaAnalogowy

Gra karciana przedstawiająca orixás z religii o afrykańskich korzeniach, by przeciwdziałać rasizmowi religijnemu. Powstała jako praca dyplomowa z projektowania i opiera się na ustawie 10.639/2003, która nakazuje nauczanie historii i kultury afrobrazylijskiej.

Gra antyrasistowska, która wyrosła z edukacji projektowej.

Karty; Rasizm religijny, orixás

2023Rumo à Reforma Agrária PopularMST, Mundukide, Expressão Popular, BrazyliaAnalogowy

Ruch Pracowników Rolnych bez Ziemi wydał tę kooperacyjną grę z okazji swojego 40-lecia. Celem jest dojście do ludowej reformy rolnej bez pozostawiania nikogo w tyle, przez zbieranie nasion, by „zasiać przyszłość”. Pola przedstawiają kamienie milowe ruchu: pierwszą szkołę, flagę, hymn, fundusze spółdzielcze.

Masowy ruch społeczny opowiada własną historię w formie gry.

Kooperacyjna gra planszowa; Walka o ziemię; Komercyjny

2025Close CertoCasa 1, BrazyliaAnalogowy

Gra karciana, w której trzeba ułożyć chronologicznie kamienie milowe brazylijskiej historii LGBTQIA+. Wydała ją Casa 1, organizacja przyjmująca młode osoby LGBTQIA+ wyrzucone z domów, wraz z otwartym turniejem w sierpniu 2025 roku.

Wykorzystuje tę samą mechanikę osi czasu co Crónicas del Estallido, tym razem dla pamięci walki LGBTQIA+.

Karty; Pamięć LGBTQIA+

b.d.DesaparecidosLAD – UFRGS, BrazyliaCyfrowy

Gra narracyjna inspirowana prawdziwymi relacjami o zatrzymaniach w czasie brazylijskiej dyktatury cywilno-wojskowej (1964–1985). Do bezpłatnego pobrania na Windows.

Gra o pamięci dyktatury, stworzona przez uniwersytet publiczny i dostępna bezpłatnie.

Narracyjna gra wideo; Pamięć dyktatury; Bezpłatny

2019NanopesosCamila Gormaz (Bura), ChileCyfrowy

Nanopesos autorstwa Camili Gormaz (Bura) to symulator zarządzania budżetem, który zamienia w grywalne doświadczenie niemożność przeżycia za średnią pensję w Chile. Z gorzkim humorem i prostą mechaniką gra obnaża strukturalną pułapkę kosztów życia i prekaryzacji pracy. Zdobyła Nagrodę Literacką MINCAP 2020 w kategorii publikacji cyfrowych.

Obraz: Nanopesos
2019Negro MatapacosNemoris Games, ChileCyfrowy

Negro Matapacos studia Nemoris Games to gra akcji, w której gracz wciela się w psa z czerwoną chustą, który stał się symbolem chilijskiego oporu studenckiego. Gracz pomaga demonstrantom i unika sił porządkowych w scenerii inspirowanej ulicami z czasów zrywu (Estallido). Do bezpłatnego pobrania na Androida i z itch.io.

Obraz: Negro Matapacos
2019Chile is (not) at WarAlonso Canales, ChileCyfrowy

Chile is (not) at War autorstwa Alonsa Canalesa było bezpośrednią odpowiedzią na deklarację prezydenta Piñery, że Chile „jest w stanie wojny”. Gra podważa wojenną narrację używaną do uzasadnienia wyprowadzenia wojska na ulice podczas zrywu społecznego (Estallido Social).

Obraz: Chile is (not) at War
2019 i 2020Crónicas del EstallidoFractal Juegos, ChileAnalogowy

Crónicas del Estallido studia Fractal Juegos (Chile) to zbiorowy, ludoaktywistyczny projekt open source o zrywie społecznym w Chile w 2019 roku. Ta kooperacyjna gra, inspirowana popularnym Timeline, zachęca osoby grające do refleksji nad wydarzeniami, które naznaczyły najnowszą historię Chile. Powstała dzięki skoordynowanej pracy wielu osób, które ilustrowały karty i dokumentowały kluczowe momenty rewolty.

Obraz: Crónicas del Estallido
2020Apruebo RunNemoris Games, ChileCyfrowy

Apruebo Run studia Nemoris Games to endless runner stworzony, by zachęcić do głosowania „Apruebo” (Zatwierdzam) w historycznym chilijskim plebiscycie konstytucyjnym z 2020 roku. Dzięki jednej z najprzystępniejszych mechanik popularnych gier wideo gra uczyniła udział w wyborach dostępnym z każdego telefonu.

Obraz: Apruebo Run
2021This is $hileSudaka Games, ChileCyfrowy

This is $hile studia Sudaka Games stawia gracza w roli „nowego właściciela kraju”, zmuszając go do podejmowania decyzji naznaczonych strukturalną korupcją. Z żrącą ironią gra pokazuje, jak władza ekonomiczna i polityczna działa w Chile za plecami obywateli.

Obraz: This is $hile
2021TV AdsSudaka Games, ChileCyfrowy

TV Ads, również studia Sudaka Games, to grywalna satyra na reklamę i manipulowanie konsumpcją. Za pomocą minigier i ironii gra rozbiera perswazyjną logikę marketingu i jego zdolność do kształtowania pragnień i zachowań. Można w nią grać bezpośrednio w przeglądarce.

Obraz: TV Ads
2021Tori-tori: Especies en PeligroFractal Juegos i Ludoismo, ChileAnalogowy

Tori-tori: Especies en Peligro studia Fractal Juegos (Chile), wydana wspólnie z Ludoismo, to gra planszowa, w której budowa Przemysłu i stały wzrost populacji grożą wyginięciem Tori-tori i innych rodzimych gatunków tej odległej wyspy.

Obraz: Tori-tori: Especies en Peligro
2022TramarColectiva Las Fieras, ChileAnalogowy

Tramar kolektywu Colectiva Las Fieras powstał na podstawie raportu z 2020 roku o tym, jak w ośrodkach zdrowia na Chiloé stosuje się ustawę o aborcji w trzech przypadkach. Na okrągłej planszy z tkaniny od trzech do pięciu osób czyta sfabularyzowane świadectwa oparte na prawdziwych sprawach i wspólnie decyduje, jak towarzyszyć i dokąd skierować: do przychodni, położnych, sądu lub organizacji feministycznych. 30 egzemplarzy pierwszego wydania przekazano wspólnotowym ośrodkom zdrowia.

Zamienia raport z feministycznego monitoringu w narzędzie wspólnotowego wsparcia.

Plansza z tkaniny; Aborcja w trzech przypadkach, przemoc ze względu na płeć; Przekazany ośrodkom zdrowia

2023Dirty Wars: September 11Jorge Olivares, Uglycat Studios, Sudaka Games, ChileCyfrowy

Gra skradankowa, w której młoda para wstępuje do komitetu oporu po zamachu stanu z 1973 roku. Odtwarza atak na La Monedę i kładzie większy nacisk na zarządzanie informacjami i tożsamościami niż na walkę. Olivares oparł postacie głównych bohaterów na historii swoich rodziców.

Ukazała się w 50. rocznicę zamachu i była szeroko komentowana w mediach międzynarodowych. Zawiera tortury: wymaga ostrzeżenia o treści.

Gra wideo; Zamach stanu z 1973 roku; Komercyjny

2024Hawk & PumaNiebla Games, ChileCyfrowy

Hawk & Puma to uznana minimalistyczna gra składająca hołd Guamanowi Pomie, rdzennemu kronikarzowi Andów. W procesie badań poprzez twórczość gra na nowo wyobraża sobie podróż Guamana, podejmując tematy rasizmu, suwerenności i religii z perspektywy dekolonialnej estetyki i muzyki inspirowanej Andami.

Obraz: Hawk & Puma
2024Wildfire Chile 24Niebla Games, ChileCyfrowy

Wildfire Chile 24 to gra akcji bezpośredniej, która zbiera pomoc dla ofiar strasznego pożaru, który w lutym 2024 roku pochłonął życie ponad 130 osób i spowodował ogromne zniszczenia. Ogień zniszczył lub uszkodził 15 000 domów, a Narodowy Ogród Botaniczny stracił niemal całą swoją florę i faunę.

Obraz: Wildfire Chile 24
2017ReconstrucciónPathos Audiovisual / ViveLab Bogotá, KolumbiaCyfrowy

Reconstrucción opowiada o Victorii, która po piętnastu latach wraca do miasteczka w regionie Urabá w departamencie Antioquia. W zależności od jej decyzji zostaje liderką stawiającą opór paramilitarnej blokadzie, przesiedloną albo członkinią zbrojnej grupy. Scenariusz opiera się na wywiadach z ofiarami oraz z byłymi członkami partyzantki i bojówek paramilitarnych.

Około 15 000 pobrań i akademickie odczytania jako „wirtualnej przestrzeni pamięci”.

Gra mobilna; Konflikt zbrojny, przesiedlenia

2025Operación CamaleónUniversidad de Antioquia i inne, KolumbiaCyfrowy

Gra dla młodzieży z dylematami etycznymi konfliktu zbrojnego; jeden z nich dotyczy tego, czy przekazać rozbrojonych powstańców wymiarowi sprawiedliwości, czy zgłosić ich jako zabitych w walce. Ma cztery postacie — cywila, żołnierza, chłopaka zwerbowanego przez paramilitarnych i partyzantkę — zbudowane na podstawie 19 wywiadów.

Przenosi do gry logikę „fałszywych pozytywów” (falsos positivos). Nie jest jeszcze publicznie dostępna do pobrania.

Edukacyjna gra wideo; Fałszywe pozytywy, MPH; Brak publicznego pobierania

2025Corrientes de MemoriaU. de San Buenaventura z Marynarką Wojenną Kolumbii, KolumbiaCyfrowy

Gra mobilna o konflikcie zbrojnym w kolumbijskiej Amazonii, z czterech perspektyw: rdzennego przywódcy, żołnierza, nastolatka i wiejskiego nauczyciela. Powstała na podstawie ponad 70 świadectw zebranych w terenie.

To, że powstała we współpracy z Marynarką Wojenną, rodzi pytanie, kto opowiada pamięć. Lepsza jako przypadek do dyskusji niż jako wzór.

Gra mobilna; Konflikt w Amazonii; Bezpłatne pobieranie

2025RumoresJaveriana Cali z kobietami z terenów wiejskich, KolumbiaAnalogowy

Gra planszowa o zapobieganiu przemocy ze względu na płeć i o prawach seksualnych i reprodukcyjnych, zaprojektowana z kobietami z terenów wiejskich z Cali, Palmiry, Yumbo i Bugi. Wykorzystuje prawdziwe przypadki i dostosowuje nagrody i wyzwania do życia na wsi.

Gra planszowa; Przemoc ze względu na płeć, prawa seksualne

1987Técnicas participativas para la educación popularVargas i Bustillos, sieć Alforja / CIDE, Kostaryka / ChileMetoda

Podręcznik ćwiczeń grupowych, gier i ćwiczeń opartych na doświadczeniu, który krążył w związkach zawodowych, kościelnych wspólnotach podstawowych i organizacjach dzielnicowych w całym regionie.

To podstawowy repertuar ludyczny latynoamerykańskiej edukacji ludowej.

Metoda; Edukacja ludowa; PDF

2013Gesta Final: Camino a la VictoriaJoven Club de Computación, KubaCyfrowyKontrprzykład

Strzelanka pierwszoosobowa, w której towarzyszy się oddziałom rebelianckim od lądowania Granmy (1956) do 1959 roku. Stworzył ją zespół państwowy.

Ludyczna pamięć wytworzona przez państwo; służy do dyskusji o tym, gdzie kończy się aktywizm, a zaczyna propaganda, podobnie jak Rescatando a Espert.

Strzelanka; Oficjalna pamięć rewolucji; —

2002Tropical AmericaOnRamp Arts (Juan Devis i inni), Diaspora w USACyfrowy

Nazwa pochodzi od muralu Siqueirosa w Los Angeles, zamalowanego białą farbą w 1932 roku. Gra się jako jedyny ocalały z masakry w El Mozote (1981) w Salwadorze, który zbiera dowody, by jego wioska doczekała się sprawiedliwości. Gra jest dwujęzyczna.

Wczesny przykład środkowoamerykańskiej pamięci tworzonej w diasporze, zachowany przez Rhizome.

Gra internetowa; Masakra w El Mozote; Zarchiwizowana

2002VAGAMUNDO: A Migrant's Tale i a geography of being (2012–2014)Ricardo Miranda Zúñiga, Diaspora w USACyfrowy

W Vagamundo Cantinflas przechodzi przez trzy poziomy asymilacji nieudokumentowanego pracownika w Nowym Jorku; na końcu trzeba wybrać między dyskryminowaniem a pomaganiem tym, którzy przybywają później. A geography of being łączy grę wideo z połączonymi w sieć rzeźbami kinetycznymi, na podstawie wywiadów z dwojgiem młodych osób bez dokumentów.

Pionierskie dzieło latynoskiej sztuki-gry w USA. Vagamundo wymaga Flasha.

Gra we Flashu; Praca migrancka; Wymaga Flasha

2016BordersGonzzink, Jon DiGiacomo, Genaro Vallejo Reyes, Diaspora w USACyfrowy

W Borders trzeba przejść przez pustynię przy granicy, unikając Straży Granicznej i dbając o nawodnienie. Gdy ktoś umiera, jego szkielet pozostaje w tym miejscu dla kolejnych graczy, a pustynia stopniowo zapełnia się szczątkami.

Trwała śmierć jest argumentem zbudowanym z reguł; gra ukazała się na itch.io 4 lipca 2016 roku i była szeroko omawiana w 2017 roku, gdy pokazano ją na Lamar University.

Gra wideo; Granica meksykańsko-amerykańska; Do pobrania

2012Age of YasuníAcción Ecológica / Oilwatch, EkwadorCyfrowy

Gra mobilna, w której broni się terytoriów rdzennych przed budową szybów naftowych. Oprócz Yasuní obejmuje konflikty w delcie Nigru, na Alasce i na Morzu Północnym. Zebrane środki wspierały społeczności sprzeciwiające się eksploatacji na swoich ziemiach.

Wczesny przykład gry o sprawiedliwości środowiskowej stworzonej przez organizację pozarządową, w samym środku debaty o Yasuní-ITT. Sklepy mogą być niedostępne.

Gra mobilna; Ekstraktywizm naftowy; Sklepy prawdopodobnie niedostępne

2016Juego de serpientes y escalerasUNICEF Meksyk i ODI, MeksykAnalogowy

Wersja tradycyjnej gry o tym, czego doświadczają migrujące dzieci i nastolatki w drodze przez Meksyk, z informacjami o bezpieczniejszych sposobach podróżowania i dbaniu o siebie. Zawiera pudełko, planszę, karty i samouczek wideo.

Popularny i tani format w służbie zagrożonej grupy.

Do wydruku; Dzieci migrujące; Bezpłatny

2018MulakaLienzo, MeksykCyfrowy

Mulaka to gra akcji i przygody osadzona w Sierra Tarahumara, zamieszkanej przez istoty z mitologii Rarámuri. Studio współpracowało z antropologiem Enrique Servínem, konsultowało się z gubernatorką kulturalną Marceliną Bustillos i zapowiedziało, że część zysków wróci do społeczności.

To najbardziej widoczny przypadek rdzennej tematyki w komercyjnych meksykańskich grach wideo i dobry punkt wyjścia do dyskusji o różnicy między konsultacją a współautorstwem.

Gra wideo; Kosmowizja Rarámuri; Komercyjny

2018Lotería Cultural Mixteca-Baja TututepecFES Cuautitlán (UNAM) z dziećmi z Villa Tututepec, MeksykAnalogowy

Lotería w języku mixteco z tłumaczeniem na hiszpański, stworzona na podstawie rysunków dzieci po dziewięciu miesiącach warsztatów w społeczności. Karty przedstawiają tradycyjną medycynę, florę, faunę i elementy rytualne. Egzemplarze przekazano do sprzedaży w sklepach z rękodziełem i muzeach wspólnotowych.

Na nowo zawłaszcza meksykańską loterię dla rdzennego języka, ze społecznością jako współautorką.

Lotería; Język mixteco; Sprzedaż wspólnotowa

2020#JusticiaParaDiana w Animal CrossingMeksykańskie graczki, MeksykCyfrowy

W maju 2020 roku, w czasie lockdownu, meksykańskie graczki zorganizowały protest w Animal Crossing: New Horizons w sprawie kobietobójstwa Diany Caroliny Raygozy, 21-letniej studentki prawa. Zapełniły jedną z wysp w grze plakatami domagającymi się sprawiedliwości i bezpieczeństwa dla kobiet.

To przypadek taktycznego wykorzystania platformy komercyjnej, który mieści się w definicji przyjętej przez stronę.

Protest w grze komercyjnej; Kobietobójstwo; —

2021Yaopan: Historia de la ConquistaUNAM / Bromio, MeksykCyfrowy

Gra mobilna oparta na Lienzo de Tlaxcala (1552), która opowiada o podboju z perspektywy Tlaxcalteków. Gra się rdzennym wojownikiem lub wojowniczką przez osiem poziomów, najpierw przeciwko hiszpańskim żołnierzom, a potem przeciwko Meksykom. Rekonstruuje języki i krajobrazy oraz daje własne awatary wojowniczkom takim jak Tecuelhuetzin. Ukazała się w 500. rocznicę upadku Tenochtitlanu.

Podważa wyobrażenie o Tlaxcaltekach jako „zdrajcach”; historyk Federico Navarrete uczestniczył w odczytaniu lienzo jako przymierza.

Gra mobilna; Podbój z perspektywy Tlaxcali

2026TochpanSara Scarlett Pérez / Entabla, MeksykAnalogowy

Ojciec i córka przemierzają rzekę Pantepec, budując terytorium z ilustrowanych kafelków. Sara Scarlett Pérez stworzyła grę, by przepracować śmierć trojga krewnych i przesiedlenie swojej rodziny z Tuxpan. Została zaprezentowana w programie Laboratorios de Paz UNAM i jest na etapie zbierania funduszy.

Rodzinna pamięć o przemocy w regionie Huasteca, przepracowana jako grywalne terytorium. Autorka założyła Red Lúdica Nacional (2024).

Kafelki; Pamięć, przesiedlenie, Huasteca; W fazie finansowania

2023IgualdadosFundación Alda, ParagwajAnalogowy

Gra planszowa, z wersją online, o luce płacowej, niepełnosprawności i nierównym dostępie do edukacji, zdrowia i zatrudnienia. Towarzyszyły jej działania w społecznościach w Ciudad del Este, Caaguazú, Encarnación, Villecie i Villa Elisa.

Jedna z niewielu paragwajskich gier o nierówności, która trafiła do publicznego obiegu.

Plansza i strona internetowa; Nierówność, niepełnosprawność; Online

2021Purunmachu: Susurros de los ChachapoyasHermanos Magia, PeruCyfrowy

Kobieta wraca do swojego regionu w peruwiańskiej dżungli, w pobliże Sarkofagu Tygrysa, gdzie zmiany klimatu odsłoniły obiekty archeologiczne. Zbierając je, zaczyna chcieć je zatrzymać, a gra zamienia to pragnienie w dylemat: chronić czy plądrować własne dziedzictwo.

Pierwsze miejsce na Cultural Heritage Game Jam 2021; podejmuje temat huaqueo (rabunku stanowisk archeologicznych) z perspektywy etyki osoby grającej.

Gra wideo; Huaqueo, zmiany klimatu; Bezpłatny

b.d.La Memoria de las PiedrasYves Zavaleta (LeBahr)Analogowy

Gra fabularna grozy bez mistrza gry. W „jakimś kraju Ameryki Łacińskiej” wojsko potajemnie zatrudnia media, by usuwały duchy ofiar z miejsc zbrodni.

Podejmuje temat wymuszonych zaginięć poprzez horror, w formie niezależnej gry fabularnej.

Gra fabularna; Wymuszone zaginięcia; Płać, ile chcesz

2002Kabul Kaboom!Gonzalo Frasca, UrugwajCyfrowy

Kabul Kaboom! Gonzala Frasci to jedna z pierwszych newsgames w historii. Stworzona w samolocie po zamachach z 11 września: gracz kieruje kobietą, która łapie hamburgery, podczas gdy z nieba spadają bomby — absurdalny i brutalny obraz, który piętnuje humanitarny paradoks amerykańskiej interwencji wojskowej w Afganistanie.

Obraz: Kabul Kaboom!
2003September 12th: A Toy WorldGonzalo Frasca, UrugwajCyfrowy

September 12th Gonzala Frasci to kanoniczny punkt odniesienia dla politycznych gier wideo na świecie. Gra pokazuje proceduralnie — bez słów — że militarna odpowiedź na terroryzm rodzi więcej terroryzmu. Otrzymała Lifetime Achievement Award Fundacji Knighta w 2009 roku i jest cytowana w każdym podręczniku game studies.

Obraz: September 12th: A Toy World
2004MadridGonzalo Frasca, UrugwajCyfrowy

Madrid Gonzala Frasci (Urugwaj) to grywalne miejsce pamięci, stworzone w odpowiedzi na zamachy z 11 marca 2004 roku na stacji Atocha w Madrycie. Gracz musi zapalać świece trzymane przez ludzi na ekranie i podtrzymywać ich płomień; każda z tych osób reprezentuje ofiary różnych ataków terrorystycznych na świecie. Nie da się wygrać: świece gasną same, a wysiłek podtrzymywania ich płomienia jest sam w sobie przekazem. Dzieło proceduralnej żałoby.

Obraz: Madrid
2017#VzlaCrisisJamRóżne osoby (Ciro Durán, Héctor Vargas…), WenezuelaCyfrowy

W szczytowym momencie fali protestów w 2017 roku jam zgromadził 14 krótkich gier o niedoborach, głodzie i represjach. Vzla2017 odtwarza protesty za pomocą fragmentów wiadomości; Tengo Hambre wzywa do nagłaśniania zgonów i głodu.

Jam jako zbiorowa i szybka odpowiedź na bieżącą sytuację. To gry otwarcie opozycyjne

Game jam; Protesty, głód; Bezpłatny

Ameryka Północna

53
2010Otsì! Rise of the Kanien'kehá:ka Legends i warsztaty SkinsAbTeC i Kahnawake Survival School, KanadaCyfrowy

Skins to cykl warsztatów, podczas których mohawkijskie nastolatki z Kahnawake uczą się tworzyć gry wideo na podstawie opowieści swojej społeczności. Otsì! to ich pierwszy efekt. To model najbliższy Andean Futures.

ok. 2012Limmerritt k, KanadaCyfrowy

Wielobarwny kwadrat przemieszcza się przez labirynt, a inne go atakują, gdy widać, że jest inny. Może się upodobnić, ale wtedy kamera go dusi. Abstrakcyjna mechanika, by mówić o passingu i tożsamości trans.

Gra wideo; Passing, tożsamość; Kod źródłowy

2013Half the Sky Movement: The GameFrima Studio / Games for Change, Kanada/USACyfrowy

Gra na Facebooku, w której działania gracza łączyły się z rzeczywistymi darowiznami na rzecz organizacji walczących o prawa kobiet. To przypadek wzorcowy dla modelu „gra społecznościowa + filantropia”.

Gra społecznościowa; Prawa kobiet; Zamknięta

2013Auti-SimTaylan Kay i zespół (Hacking Health Vancouver), KanadaCyfrowyPrzypadek dyskusyjny

Powstała w 12 godzin, z doradztwem pedagoga specjalnego. Przemierza się plac zabaw dla dzieci. Po zbliżeniu się do hałaśliwych dzieci obraz się pikselizuje, a krzyki się nasilają. Oddalenie się w spokojniejsze miejsca zmniejsza przeciążenie. Część osób autystycznych rozpoznała w tym swoje doświadczenie; inne mówiły, że ich to nie reprezentuje.

To przypadek „symulatora niepełnosprawności” stworzonego z zewnątrz; krytyka wskazywała, że wzmacnia litość i model medyczny w opozycji do paradygmatu neuroróżnorodności.

Pierwszoosobowa gra przeglądarkowa; Autyzm, niepełnosprawność; Bezpłatna (demo)

2014; wyd. 2018Dream AskewAvery Alder i Benjamin Rosenbaum, Kanada/USAAnalogowy

Gra fabularna bez MG o postapokaliptycznej społeczności queer.

Gra fabularna bez MG; Postapokaliptyczna społeczność queer; Prototyp z 2014 roku bezpłatny

2016Honour WaterElizabeth LaPensée / Pinnguaq, Kanada/USACyfrowy

Gra śpiewana w anishinaabemowin z pieśniami do wody skomponowanymi przez starszyznę Anishinaabe. Łączy suwerenność językową z obroną wody.

Gra wideo; Woda i anishinaabemowin; iOS

2018Biidaaban: First LightLisa Jackson (Anishinaabe), Mathew Borrett, Jam3; NFB, KanadaCyfrowy

Podróż w czasie do przyszłego Toronto: plac Nathana Phillipsa jest zalany, natura odzyskała miasto, a ludzie poruszają się kanu. Osoba uczestnicząca eksploruje to miejsce i znajduje teksty w językach wendat, kanien'kéha i anishinaabe. Rdzenne języki regionu jawią się jako droga do myślenia o własnym miejscu w historii.

Rdzenny futuryzm w VR; zdobyła nagrodę za najlepsze dzieło interaktywne na imagineNATIVE i Canadian Screen Award za doświadczenie immersyjne, a w 2018 roku została wybrana na Tribeca.

Interaktywne doświadczenie w wirtualnej rzeczywistości; Rdzenny futuryzm, języki rdzenne, miasto i natura; Ekspozycja (NFB)

2019Terra NovaMaize Longboat (Kanien'kehá:ka/Mohawk), Concordia University, KanadaCyfrowy

Po katastrofie klimatycznej koloniści i rdzenna społeczność Ziemi przeżywają „pierwszy kontakt” w postapokaliptycznej przyszłości. Dwie osoby grają na podzielonym ekranie, który łączy się, gdy postacie się spotykają. Rozmawiają z ludźmi i przedmiotami i wybierają odpowiedzi. Grę można ukończyć tylko, docierając do celu razem. Gra eksploruje szare strefy między perspektywą rdzenną a kolonialną.

Zdobyła nagrodę za najlepsze wschodzące dzieło cyfrowe na imagineNATIVE 2019; powstała jako praca magisterska i łączy pierwszy kontakt z krzywdami takimi jak szkoły z internatem dla rdzennych dzieci.

Kooperacyjna gra wideo dla dwóch osób; Pierwszy kontakt, kolonializm, kryzys klimatyczny, rdzenny futuryzm; Projekt dyplomowy

2023VenbaVisai Games (Abhi, Toronto), KanadaCyfrowy

Venba emigruje z rodziną z Tamilnadu w Indiach do Toronto w latach osiemdziesiątych. Osoba grająca odtwarza przepisy ze zniszczonej książki kucharskiej metodą prób i błędów. Jedzenie łączy pokolenia, podczas gdy syn, Kavin, szybko się asymiluje. Dialogi zmieniają kolor w zależności od tego, czy mówi się po tamilsku, czy po angielsku. Rodzice spotykają się z odmowami w pracy mimo swojego wykształcenia.

Zdobyła nagrodę Seumas McNally na IGF, nagrodę BAFTA za debiut i nagrodę za wpływ społeczny na Game Developers Choice Awards.

Narracyjna gra kulinarna; Migracja tamilska, asymilacja, rodzina; Komercyjny

20241000xResistSunset Visitor (Vancouver), KanadaCyfrowy

Historia skupia się na Iris Kwan, córce rodziny imigrantów w Kanadzie. Jej rodzice uciekli przed protestami w Hongkongu w latach 2019 i 2020. Opowieść dotyczy życia w diasporze, traumy przechodzącej z pokolenia na pokolenie i pandemii koronawirusa. Krytycy podkreślali sposób, w jaki gra podejmuje doświadczenie chińskiej diaspory.

Otrzymała nagrodę Peabody 2025 w kategorii dzieł interaktywnych i immersyjnych; była finalistką głównej nagrody IGF i nagrody Hugo.

Narracyjna gra wideo science fiction; Chińska diaspora, protesty w Hongkongu, trauma międzypokoleniowa; Komercyjny

1904The Landlord's GameLizzie J. Magie, USAAnalogowy

The Landlord's Game (1904) Lizzie J. Magie to gra planszowa opatentowana, by pokazać, jak gromadzenie ziemi i renty zubaża większość. Inspirowała się podatkiem jednolitym Henry'ego George'a. Dziesięciolecia później jej projekt przekształcił się w Monopoly, a zasługi Magie przez długi czas pozostawały wymazane. Patent wraz z regułami jest dostępny online.

Gra planszowa; Renta i monopol na ziemię; geneza Monopoly; Domena publiczna

1978Class StruggleBertell Ollman, USAAnalogowy

Gra planszowa: marksistowska odpowiedź na Monopoly.

Gra planszowa; Marksistowska odpowiedź na Monopoly; Nakład wyczerpany

2006Darfur is DyingSusana Ruiz, USACyfrowy

Wybiera się członka przesiedlonej rodziny z Darfuru, który musi pójść po wodę, unikając milicji Dżandżawidów, a następnie utrzymać obóz przez siedem dni. Gra wygrała Darfur Digital Activist Contest organizowany przez mtvU. Do 2007 roku zagrało w nią ponad 1,2 miliona osób.

Gra wideo; Ludobójstwo w Darfurze; Oryginalna strona offline

2006Ayiti: The Cost of LifeGlobal Kids, GameLab, USA/HaitiCyfrowy

Przez cztery lata zarządza się biedną rodziną haitańską, dzieląc czas i pieniądze między pracę, zdrowie i szkołę. Posyłanie dzieci do szkoły konkuruje z jedzeniem. Gra powstała w ramach pozalekcyjnego programu Global Kids w Nowym Jorku.

Gra wideo; Ubóstwo, edukacja; Prawdopodobnie offline

2007Grow-A-Game i Buffalo (ok. 2015)Tiltfactor (Mary Flanagan), USAAnalogowy

Karty o wartościach w projektowaniu; uprzedzenia.

Karty; Wartości w projektowaniu; uprzedzenia; Buffalo można bezpłatnie wypróbować online

2007PeaceMakerImpactGames, USACyfrowy

Symulacja, w której rządzi się jako premier Izraela lub prezydent Autonomii Palestyńskiej, dążąc do rozwiązania dwupaństwowego. To, co zadowala jedną grupę, radykalizuje drugą. Wykorzystywana w edukacji na rzecz pokoju.

Symulacja; Konflikt izraelsko-palestyński; Bezpłatna od 2013 roku

2007World Without OilKen Eklund, z Jane McGonigal; ITVS, USACyfrowyPrzypadek dyskusyjny

Od kwietnia do czerwca 2007 roku symulowano realistyczny kryzys naftowy. Osoby grające wyobrażały sobie swoje życie w tych warunkach i dokumentowały je w filmach, obrazach, blogach, rozmowach telefonicznych lub e-mailach. Organizatorzy splatali najlepsze wkłady w codzienną narrację. Fikcyjne postacie komentowały historie i rozmawiały z publicznością. Projekt sfinansowała Corporation for Public Broadcasting.

To prekursor klimatycznej gry ARG; badanie z 2015 roku (Jafarinaimi i Meyers, CSCW) wykazało, że udział zdominowało niewiele osób, co podważa jej obietnicę zbiorowej inteligencji.

Gra rzeczywistości alternatywnej (ARG); Kryzys naftowy, energia, klimat; Zakończona (2007)

2008HushAntonisse, Johnson i inni (USC), USACyfrowy

Tutsyjska matka ukrywa się z niemowlęciem podczas ludobójstwa w Rwandzie; trzeba wystukiwać w rytm kołysankę, żeby dziecko nie płakało. Gra powstała z ćwiczenia Values at Play.

Gra wideo; Ludobójstwo w Rwandzie; Brak możliwości pobrania

2009TrainBrenda Romero, USAAnalogowy

Train (2009) Brendy Romero to gra planszowa, w której ładuje się żółte pionki do wagonów według instrukcji napisanych na maszynie. Na końcu osoby grające odkrywają, że celem podróży jest obóz koncentracyjny. Należy do serii The Mechanic is the Message i jest wzorcowym przypadkiem mechaniki jako argumentu etycznego.

Gra planszowa; Holokaust i współudział; Dzieło unikatowe

2009Cutthroat CapitalismWired, USACyfrowy

Newsgame o ekonomii somalijskiego piractwa: kieruje się łodzią, przechwytuje statek i negocjuje okup. To często cytowany przykład newsgame stworzonej przez duże medium prasowe.

Newsgame; Somalijskie piractwo; Offline

2010Cart LifeRichard Hofmeier, USACyfrowy

Symulacja handlu ulicznego. Wybiera się jedną z trzech postaci: Vinny sprzedaje bajgle, Andrus prowadzi kiosk z gazetami, a Melanie wózek z kawą. Trzeba obsługiwać klientów, ustalać ceny i kupować zaopatrzenie, nie zaniedbując jedzenia, snu i zdrowia. Melanie, samotna matka, próbuje ponadto uzyskać opiekę nad córką przy skromnych dochodach.

Zdobyła główną nagrodę Seumas McNally na IGF 2013; jest punktem odniesienia dla gier o pracy prekaryjnej.

Symulacja; Praca prekaryjna, handel uliczny; Komercyjny (na Steamie od 2013 roku)

2010EVOKEInstytut Banku Światowego; Jane McGonigal, USA / międzynarodoweCyfrowyPrzypadek dyskusyjny

Bezpłatna gra dla młodzieży z całego świata, ze szczególnym uwzględnieniem Afryki. Fabuła, osadzona w 2020 roku, śledzi sieć afrykańskich „rozwiązywaczy problemów”. Co tydzień była misja i poszukiwanie. Osoby grające tworzyły sieci innowacji, by proponować rozwiązania problemów rozwojowych. Najlepsi otrzymywali mentoring i stypendia na szczyt w Waszyngtonie.

Stworzyła ją międzynarodowa instytucja finansowa, a nagrodą był tytuł „Social Innovator”; to dobry punkt wyjścia do dyskusji o tym, kto definiuje problemy Globalnego Południa i jakim językiem.

Wieloosobowa gra online; Rozwój, innowacje społeczne, afrykańska młodzież; Zakończona (10 tygodni)

2011SpentMcKinney dla Urban Ministries of Durham, USACyfrowy

Osoba grająca jest samotną matką lub samotnym ojcem, którzy właśnie wyszli z bezrobocia. Musi przeżyć miesiąc za 1000 dolarów, pracując za płacę minimalną. Każda decyzja dotycząca czynszu, rachunków, jedzenia czy zdrowia ma koszty, które się kumulują. Ceny opierają się na prawdziwych statystykach z Durham. Projekt wyszedł od grup fokusowych z pracownikami socjalnymi i ich podopiecznymi. Na końcu gra prosi o darowiznę dla organizacji.

Do 2014 roku rozegrano w nią ponad 4 miliony partii i jest wykorzystywana na kursach uniwersyteckich o ubóstwie; pozwala też dyskutować o grze jako narzędziu zbiórki pieniędzy.

Gra przeglądarkowa; Ubóstwo, płaca minimalna; Bezpłatna

2011Co-opoly: The Game of CooperativesTESA (Toolbox for Education and Social Action), USAAnalogowy

Gra planszowa, w której wszystkie osoby wygrywają lub przegrywają razem. Jej tematem są przedsiębiorstwa spółdzielcze i demokratyczna gospodarka. Stara się wyprzeć logikę „zwycięzca bierze wszystko”. TESA, spółdzielnia pracy, rozwijała ją przez trzy lata wspólnych rozgrywek, testów i poprawek.

Zaprojektował ją ten sam kolektyw co Rise Up; to gra planszowa stworzona przez spółdzielnię na potrzeby edukacji ekonomicznej.

Kooperacyjna gra planszowa; Spółdzielnie, demokratyczna gospodarka; W sprzedaży

2012Freedom: The Underground RailroadBrian Mayer / Academy Games, USAAnalogowy

Gra kooperacyjna o abolicjonizmie.

Kooperacyjna; Abolicjonizm; Komercyjny

2012dys4iaAnna Anthropy, USACyfrowy

Autobiograficzny dziennik złożony z minigier o pierwszych sześciu miesiącach terapii hormonalnej autorki. Każdy rozdział przekłada jakieś odczucie na minimalną interakcję. To centralne dzieło fali osobistych gier queer, a Anthropy odrzuciła etykietę „gry empatycznej”.

Gra wideo; Tranzycja płciowa; Płatny

2012howling dogsPorpentine, USACyfrowy

Fikcja w Twine o zamknięciu w metalowym pokoju, z krótkimi ucieczkami przez gogle wirtualnej rzeczywistości. Była prezentowana na Whitney Biennial 2017. To najlepszy punkt wejścia do „Rewolucji Twine”, o której już wspomina strona.

Twine; Zamknięcie, trauma; W przeglądarce

2012MainichiMattie Brice, USACyfrowy

Powtarzający się dzień z życia młodej kobiety trans: ubrać się, pójść do kawiarni, zapłacić, poflirtować lub nie z baristą. Reakcje innych zmieniają się w zależności od tych drobnych decyzji. Oficjalna selekcja IndieCade 2013.

RPG Maker; Codzienne życie osób trans; Bezpłatny

2013Papers, PleaseLucas Pope, USACyfrowy

Pracuje się jako inspektor imigracyjny w fikcyjnym państwie w 1982 roku, z regułami zmieniającymi się każdego dnia i pensją, która musi wystarczyć na utrzymanie rodziny. Sprawdzanie dokumentów pod presją pozwala odczuć codzienny współudział w reżimie. Główna nagroda IGF 2014 i Peabody 2021.

Gra wideo; Granice, autorytaryzm; Komercyjny

2013Depression QuestZoë Quinn, USACyfrowy

Fikcja w Twine o życiu z depresją: gdy stan postaci się pogarsza, najzdrowsze opcje pojawiają się przekreślone. W 2014 roku fałszywe oskarżenia wobec autorki wywołały kampanię nękania znaną jako Gamergate.

Twine; Zdrowie psychiczne; Płać, ile chcesz

2014The Migrant TrailGigantic Mechanic / ITVS, USACyfrowy

Krytyczna wersja The Oregon Trail o przekraczaniu pustyni Sonora. Można grać jako migrant lub jako funkcjonariusz Straży Granicznej. To wzór gry jako przedłużenia filmu dokumentalnego.

Gra wideo; Granica w Sonorze

2014Never Alone / Kisima IngitchunaUpper One Games / E-Line, USA (Alaska)Cyfrowy

Kooperacyjna platformówka oparta na tradycyjnej opowieści Iñupiat, narrowana w języku iñupiaq i stworzona z udziałem około 40 osób ze starszyzny i opowiadaczy. Upper One było pierwszym studiem gier wideo w USA należącym do rdzennych właścicieli. BAFTA za najlepszy debiut 2015.

Gra wideo; Kultura Iñupiat; Komercyjny

2014Parable of the PolygonsVi Hart i Nicky Case, USACyfrowy

Osoba grająca przeciąga „nieszczęśliwe” trójkąty i kwadraty na puste pola i obserwuje na wykresie, jak rośnie segregacja. Suwak reguluje uprzedzenia figur. Lekcja brzmi: drobne indywidualne uprzedzenia prowadzą do dużej segregacji zbiorowej. Zmniejszenie uprzedzeń nie likwiduje istniejącej segregacji: trzeba aktywnie zabiegać o różnorodność.

W grudniu 2014 roku była szeroko omawiana w prasie; za pomocą prostego systemu pokazuje, jak działa segregacja strukturalna.

Grywalne objaśnienie w przeglądarce; Segregacja, uprzedzenia, rasizm strukturalny; Bezpłatna

2016Bloc by BlocOut of Order Games, USA/KanadaAnalogowy

Gra półkooperacyjna o powstaniu miejskim.

Półkooperacyjna; Powstanie miejskie; Komercyjny; płatna wersja print-and-play

20161979 Revolution: Black FridayiNK Stories, USA/IranCyfrowy

Przygodowa gra narracyjna o młodym fotografie w czasie rewolucji irańskiej. Iran zablokował jej dystrybucję w 2016 roku.

Przygodowa gra narracyjna; Rewolucja irańska; Komercyjny

2017Spirit IslandR. Eric Reuss, USAAnalogowy

Spirit Island (2017) R. Erica Reussa odwraca grę o kolonizacji: osoby grające są duchami wyspy, które wypędzają kolonialnych najeźdźców. To jedna z niewielu otwarcie antykolonialnych gier na szczytach rankingów, choć dyskutuje się też o tym, jak przedstawia Dahan, rdzenny lud wyspy (lektura krytyczna).

Kooperacyjna; Antykolonializm; Komercyjny

2017Rise UpTESA Collective, USAAnalogowy

Gra kooperacyjna o ruchach społecznych walczących z „Systemem”.

Kooperacyjna; Ruchy społeczne przeciwko „Systemowi”; Komercyjny

2017Thunderbird StrikeElizabeth LaPensée, USACyfrowy

Gra się jako ptak gromu, który leci od piasków roponośnych do Wielkich Jezior, przywracając do życia zwierzęta i niszcząc infrastrukturę naftową. Wygrała na imagineNATIVE 2017. Pewien senator stanowy oskarżył ją o promowanie „ekoterroryzmu”, a autorka otrzymywała groźby.

Gra wideo; Rurociągi, woda; Windows

2017Hair NahMomo Pixel, USACyfrowy

Gra przeglądarkowa, w której czarna kobieta podróżuje, odpychając ręce obcych, którzy próbują dotknąć jej włosów. Krótka gra, która nazywa codzienną agresję rasową.

Gra internetowa; Codzienny rasizm

2017Night in the WoodsInfinite Fall i Secret Lab, USACyfrowy

Mae rzuca studia i wraca do Possum Springs, miasteczka w pasie przemysłowym, gdzie kopalnie węgla zamknięto lata temu. Osoba grająca przemierza miasteczko i rozmawia z przyjaciółmi, którzy utrzymują się z niepewnych prac. Dysocjacja Mae naznacza całą opowieść. Fabuła odsłania kult, który składa ofiary, by ożywić lokalną gospodarkę.

Zdobyła nagrodę Seumas McNally na IGF 2018 i nagrodę BAFTA za narrację; podejmuje temat deindustrializacji i zdrowia psychicznego z perspektywy klasy robotniczej.

Narracyjna gra wideo; Deindustrializacja, praca, zdrowie psychiczne; Komercyjny

2017Walden, a gameTracy Fullerton i USC Game Innovation Lab, USACyfrowy

Odtwarza pierwszy rok Henry'ego Davida Thoreau nad stawem Walden w 1845 roku. Osoba grająca zdobywa jedzenie i drewno na opał, dba o chatę i ubranie oraz przechodzi przez kolejne pory roku. Gra przedkłada kontemplację nad strategię. Jej tworzenie zajęło około dziesięciu lat, przy wsparciu NEA i NEH.

Otrzymała nagrody „Game of the Year” i „Most significant impact” na festiwalu Games for Change; Walden EDU zdobyła złoto na International Serious Games Awards 2022.

Pierwszoosobowa gra wideo; Ekologia, proste życie, Thoreau; Komercyjny; wersja edukacyjna Walden EDU

2017; wyd. 2, 2020Harlem UnboundChris Spivey; Darker Hue Studios / Chaosium, USAAnalogowy

Akcja toczy się w Harlemie lat dwudziestych, w czasach Harlem Renaissance. Postacie to afroamerykańscy badacze, którzy mierzą się z grozą Mitów, a zarazem z systemowym rasizmem epoki. Książka konfrontuje się z rasizmem samego Lovecrafta. Drugie wydanie zawiera przewodnik po podejmowaniu tematów rasowych przy stole.

Zdobył trzy złote nagrody ENnie 2018; Spivey znalazł się wśród czarnych profesjonalistów wyróżnionych Diana Jones Award 2020.

Dodatek do gry fabularnej (Call of Cthulhu); Rasizm, Harlem Renaissance, głosy afroamerykańskie; W sprzedaży

2019When Rivers Were TrailsElizabeth LaPensée / Indian Land Tenure Foundation, USACyfrowy

Rdzenna odpowiedź na The Oregon Trail: postać Anishinaabe zostaje wypędzona ze swojej ziemi w latach dziewięćdziesiątych XIX wieku i wyrusza do Kalifornii. Napisało ją ponad trzydzieści osób autorskich z ludów rdzennych. Nagroda za adaptację na IndieCade 2019.

Gra wideo; Wywłaszczenie z ziemi; Bezpłatny

2019STRIKE! The Game of Worker RebellionTESA Collective z Jobs With Justice, USAAnalogowy

Fikcyjna korporacja HappyCorp chce zamienić Mercury City w prywatną metropolię, bez płacy minimalnej i związków zawodowych. Osoby grające tworzą Radę STRIKE!, wybierają jedną z ośmiu ról pracowniczych i organizują strajki, by ją powstrzymać. Wygrywa się, zdobywając 15 punktów lub wycofując pięć dronów. Gra otwarcie opowiada się za prawami pracowniczymi.

Zamówiła ją ogólnokrajowa organizacja pracownicza, a jej kampania na Kickstarterze publicznie poparła uzwiązkowienie pracowników tej samej platformy.

Kooperacyjna gra planszowa; Strajk, związki zawodowe, prywatyzacja; W sprzedaży

2020Tonight We RiotPixel Pushers Union 512, USACyfrowy

Beat 'em up, w którym kieruje się rosnącym tłumem pracowników; gdy ktoś pada, ktoś inny przejmuje sztandar. Stworzyła ją jedna spółdzielnia, a wydała inna.

Gra wideo; Walka klas; Komercyjny

2021Dot's HomeRise-Home Stories Project; Weathered Sweater, USACyfrowy

Dot, młoda czarna kobieta z Detroit, dostaje od babci klucz, który otwiera drzwi do momentów z historii rodziny. Osoba grająca decyduje, gdzie i jak mieszkać w obliczu redliningu, rewitalizacji miejskiej i gentryfikacji. Jedna z decyzji dotyczy tego, czy przekonać babcię do sprzedaży domu. Trwa około godziny i ma kilka zakończeń.

Wyprodukował ją sojusz narratorów z organizacjami walczącymi o sprawiedliwość mieszkaniową i ziemską; krytycy opisywali ją jako grę stworzoną przez osoby niebiałe i dla nich.

Narracyjna gra wideo typu point-and-click; Mieszkalnictwo, rasizm, redlining, gentryfikacja (Detroit); Bezpłatna (Steam, itch.io, iOS, Android)

2021Union DriveGLJ-ILRF i UNI Americas, USA / AmerykiCyfrowy

Osoba grająca pracuje w supermarkecie, w którym właśnie zwolniono dwudziestu współpracowników. Aby odpowiedzieć, musi zorganizować swoich kolegów. Wymaga to trudnych rozmów, budowania zaufania, ukierunkowania niezadowolenia i przełożenia go na działanie zbiorowe. Pomysłodawcy przedstawili ją jako pierwszą grę wideo o organizowaniu związkowym. Jej celem jest przybliżenie młodym aktywistom ruchu pracowniczego.

Łączy amerykańską pracowniczą organizację pozarządową z regionalną federacją związkową obu Ameryk; materiały premierowe przywołują jako kontekst protesty młodzieży w Chile i Kolumbii.

Interaktywna gra cyfrowa; Organizowanie związkowe, młodzież; Bezpłatna

2022Votes for WomenTory Brown / Fort Circle Games, USAAnalogowy

Karty i mapa o ratyfikacji 19. poprawki.

Karty i mapa; Ratyfikacja 19. poprawki; Komercyjny

2022Coyote & CrowConnor Alexander (Czirokez) i zespół rdzennych twórców, USAAnalogowy

Coyote & Crow (2022) to gra fabularna stworzona przez rdzennoamerykański zespół pod kierunkiem Connora Alexandra (Naród Czirokezów). Akcja toczy się w Amerykach, które nigdy nie zostały skolonizowane. Kampania crowdfundingowa miała zebrać 18 000 dolarów, a przekroczyła milion. To dziś najbardziej widoczny przypadek rdzennego futuryzmu w stołowych grach fabularnych.

Gra fabularna; Ameryki, które nigdy nie zostały skolonizowane; Komercyjny

2022John Company, wyd. 2Cole Wehrle, USAAnalogowy

Gra planszowa o brytyjskim kolonializmie w Indiach.

Gra planszowa; Brytyjski kolonializm w Indiach; Komercyjny

2023DaybreakMatt Leacock i Matteo Menapace, USA/Wielka BrytaniaAnalogowy

Gra kooperacyjna o kryzysie klimatycznym.

Kooperacyjna; Kryzys klimatyczny; Komercyjny

b.d.; udokumentowana w 2023 rokuReentry Simulation (symulacja powrotu do społeczeństwa)Prokuratury federalne (Departament Sprawiedliwości), uniwersytety, kościoły, USAAnalogowyPrzypadek dyskusyjny

Każda osoba uczestnicząca otrzymuje tożsamość kogoś, kto właśnie wyszedł z więzienia. Symulowany miesiąc rozgrywa się w czterech 15-minutowych „tygodniach”. Trzeba obejść stanowiska obsługiwane przez wolontariuszy: dokumenty tożsamości, kuratela, grzywny, bony żywnościowe. Zaczyna się z niewielką ilością pieniędzy i pojawiają się nieprzewidziane koszty, takie jak nakaz aresztowania na 75 dolarów.

To najbardziej rozpowszechniona dynamika ludyczna dotycząca uwięzienia w USA; ma budzić empatię, ale często organizuje ją sam aparat karny.

Stacjonarna symulacja z odgrywaniem ról; Uwięzienie, powrót do społeczeństwa po wyjściu z więzienia; Bezpłatna, stacjonarna

b.d. (wyd. 2)Beat the Boss (b.d.; wyd. 2)Doug Geisler (SEIU Local 503); Practical Fox, USAAnalogowy

Gra fabularna, w której grupa prowadzi kampanie uzwiązkowienia, strajki i ratyfikacje układów zbiorowych. Oferuje „menu opcji” do nauki etapów i taktyk organizowania. Kwestie szefa pochodzą z prawdziwych kampanii. Autor jest wieloletnim organizatorem w związku zawodowym pracowników usług SEIU.

To narzędzie szkoleniowe stworzone od wewnątrz ruchu związkowego, a nie przez zewnętrzne studio.

Gra fabularna; Organizowanie związkowe, strajk, negocjacje zbiorowe; W sprzedaży

Europa

33
2020Through the Darkest of TimesPaintbucket Games (Berlin), NiemcyCyfrowy

Turowa gra strategiczna osadzona w nazistowskim Berlinie. Każda tura odpowiada tygodniowi. Kieruje się małą grupą cywilnego ruchu oporu, w której są Żydzi, katolicy, komuniści i patrioci. Grupa rozdaje ulotki, maluje na murach, prowadzi sabotaż i werbuje, unikając gestapo. Cztery rozdziały obejmują lata 1933–1945. Gra jasno pokazuje, że grupa nie może zatrzymać wojny, a jedynie ocalić kilka istnień.

Podejmuje temat codziennego oporu, a nie militarnej epiki; Bundeszentrale für politische Bildung (bpb) omawia ją jako materiał do edukacji obywatelskiej.

Strategiczna gra wideo; Pamięć; opór antynazistowski; Płatna (PC, konsole, urządzenia mobilne)

2017Path OutCausa Creations z Abdullahem Karamem, Austria / SyriaCyfrowy

Autobiograficzna przygodówka w pixel arcie, w estetyce japońskich RPG. Odtwarza ucieczkę Abdullaha Karama, syryjskiego artysty, z Hamy w stronę granicy tureckiej. Karam komentuje własną historię we wstawkach wideo. Ten pierwszy odcinek obejmuje życie przed wojną i rodzinną decyzję o wyjeździe. UNHCR opublikował skróconą wersję dla szkół.

To autoreprezentacja migrancka; uchodźca jest współautorem i narratorem, a nie postacią zaprojektowaną przez innych.

Autobiograficzna przygodówka (RPG); Migracja; uchodźstwo; wojna w Syrii; Płać, ile chcesz (bezpłatnie)

1998Le Jeu de la FicelleQuinoa i Rencontre des Continents, BelgiaAnalogowy

Dwugodzinne ćwiczenie grupowe dla co najmniej piętnastu osób. Punktem wyjścia jest przeciętny belgijski posiłek. Sznurek łączy uczestników i uwidacznia powiązania między tym, co jemy, a skutkami w innych miejscach. Pojawiają się woda, zadłużenie zagraniczne, niedożywienie, klimat i warunki pracy w Kostaryce. Do prowadzenia potrzebne jest wcześniejsze przeszkolenie.

To klasyk frankofońskiej edukacji ludowej, wypożyczany w ośrodkach regionalnych we frankofońskiej Belgii.

Ćwiczenie edukacji ludowej; Żywność; konsumpcja; Północ-Południe; Bezpłatne pobranie lub 30 €; wymaga przeszkolenia

1989The Adventures of Indiana Jones in Wenceslas Square in Prague on January 16, 1989Anonim („Zuzan Znovuzrozený”); internetowy remake: J. Švelch, M. Kouba i J. Kilianová (2019), CzechosłowacjaCyfrowy

Satyryczna przygodówka tekstowa, która krążyła anonimowo na kasetach. Gracz przemierza plac Wacława w czasie Tygodnia Palacha, protestów upamiętniających samospalenie Jana Palacha. Plac pełen jest policji, gazu łzawiącego i armatek wodnych. Jeden fałszywy krok oznacza śmierć. Przesadne ukazanie przemocy policyjnej działa jak oskarżenie.

To jedna z podziemnych gier aktywistycznych, które dokumentowały protesty przeciwko reżimowi komunistycznemu przed 1989 rokiem.

Przygodówka tekstowa; Protest; przemoc policyjna; dysydentyzm; Bezpłatna (w przeglądarce)

2017Attentat 1942Charles Games, Uniwersytet Karola i Czeska Akademia Nauk, CzechyCyfrowy

Przygodówka śledcza osadzona w Protektoracie Czech i Moraw. Gracz jest wnukiem Jindřicha Jelínka, zatrzymanego przez gestapo po zamachu na Reinharda Heydricha. Przesłuchuje świadków, porównuje dzienniki i składa historię rodziny. Łączy aktorów, materiały archiwalne i sekwencje w formie animowanej powieści graficznej. Rozgrywka trwa około dwóch godzin.

Wyrosła z uniwersyteckiego projektu badawczego; zwyciężyła na A MAZE. Berlin (2018) i zdobyła nagrodę Games for Change za najlepszą grę edukacyjną.

Przygodówka narracyjna; Pamięć; okupacja nazistowska; Płatna (PC)

2021Svoboda 1945: LiberationCharles Games (Uniwersytet Karola), CzechyCyfrowy

Narracyjna zagadka osadzona w wiosce w dawnym regionie Sudetów. Gracz przybywa tam w teraźniejszości i przeprowadza wywiady z osobami, które przeżyły okres powojenny. Kolejność pytań zmienia to, co się odkrywa. Gra podejmuje temat wysiedlenia ludności niemieckiej, przymusowej kolektywizacji i komunistycznego zamachu stanu z 1948 roku. Jedna z sekwencji symuluje zarządzanie spółdzielnią rolniczą pod presją partii.

Porusza niewygodną pamięć narodową; zdobyła nagrodę za najlepszą grę o wpływie społecznym na BIG Festival w Brazylii (2021).

Przygodówka narracyjna; Pamięć; wysiedlenie Niemców; kolektywizacja; Płatna (PC)

2026 (planowana)We Grew Up in War (w produkcji; dostępne demo)Charles Games z War Childhood Museum (Sarajewo), Czechy / Bośnia i HercegowinaCyfrowy

Gra narracyjna o dzieciństwie w czasie wojny. Śledzi Annę, Maka i Melisę w dwóch konfliktach: oblężeniu Sarajewa (1992–1996) i wojnie w Ukrainie od 2014 roku. Pokazuje codzienne życie w oblężonym mieście i wielokrotne przesiedlenia. Historie opierają się na wywiadach i świadectwach zebranych wspólnie z bośniackim muzeum.

Pamięć wnosi bośniacka instytucja, która zbiera świadectwa osób, które były dziećmi w czasie wojny. Uwaga: według stanu na 31.10.2026 dostępne jest tylko demo.

Gra narracyjna; Dzieciństwo w czasie wojny; oblężenie Sarajewa; Ukraina; Bezpłatne demo; gra w produkcji

20063rd World FarmerFrederik Hermund i zespół, IT University of Copenhagen, DaniaCyfrowy

Symulacja zarządzania rodzinnym gospodarstwem rolnym w afrykańskim kraju. Gracz próbuje poprawić poziom życia rodziny przez kilka pokoleń. Nieurodzaje, skorumpowani urzędnicy, grabieże, wojna domowa i spadki cen pogrążają rodzinę. Twórcy opisują grę jako model mechanizmów, które wytwarzają i podtrzymują ubóstwo.

To wczesna newsgame wykorzystywana w szkołach. Stworzona z zewnątrz: przedstawia Afrykę z perspektywy Danii, co warto przedyskutować na zajęciach.

Newsgame / serious game; Ubóstwo; nierówności Północ-Południe; Bezpłatna (przeglądarka, Android)

2011KapoA. Berner, P. Munthe-Kaas i inni, DaniaAnalogowy

Larp o obozie jenieckim.

Larp; Obóz jeniecki; Wydarzenie jednorazowe

2025Letters of LongingHappy Break Bones (Carlos Royuela Torres), HiszpaniaCyfrowy

Pierwszoosobowy symulator chodzenia. W styczniu 1938 roku republikański żołnierz wchodzi do zrujnowanego ratusza na terytorium frankistowskim. Znajduje tam listy między Juanem i Antónem, dwoma powołanymi do wojska mężczyznami, którzy się kochają. Sceneria inspirowana jest Teruel, rodzinnym miastem autora. Nie ma walki. Gra łączy represje, cenzurę i pamięć LGBTI+.

Łączy pamięć historyczną o wojnie domowej z pamięcią queer w niezależnym dziele; ponad 70% jej odbiorców to Hiszpanie.

Symulator chodzenia; Pamięć historyczna; hiszpańska wojna domowa; pamięć LGBTI+; Płatna (PC)

2013Halat hisarF. AbdulKarim, K. Kangas, J. Pettersson i inni, Finlandia/PalestynaAnalogowy

Halat hisar (2013) to larp stworzony przez fińsko-palestyński zespół, który przeniósł warunki okupacji Palestyny do fikcyjnej Finlandii, z murem przecinającym Helsinki. Trwał dwa dni. Książka Life Under Occupation (2014, bezpłatna) gromadzi teksty organizatorów i uczestników z obu krajów.

Larp; Okupacja; Bezpłatna książka dokumentacyjna

2022Skábma – SnowfallRed Stage Entertainment, Finlandia/SápmiCyfrowy

Przygodówka osadzona w Sápmi, z dialogami w języku północnolapońskim i joikiem Hildy Länsman. Prawie połowa studia należy do Saamów, a tradycyjne postacie są uznawane za zbiorową własność ludu Saamów.

Gra wideo; Kultura saamska; Komercyjny

2017Bury Me, My LoveThe Pixel Hunt / ARTE, FrancjaCyfrowy

Fikcja w formie komunikatora: z Syrii Majd prowadzi przez czat swoją żonę Nour, która próbuje dotrzeć do Europy. Granie na telefonie odtwarza medium, dzięki któremu rodziny migrantów pozostają w kontakcie. Dwie nominacje do nagród BAFTA w 2018 roku.

Fikcja w formie komunikatora; Migracja syryjska; Komercyjny

2017A Normal Lost PhoneAccidental Queens, FrancjaCyfrowy

Cała gra rozgrywa się w znalezionym telefonie. Gracz przegląda wiadomości, e-maile i zdjęcia, by dowiedzieć się, co stało się z właścicielem, Samem. Wskazówki z jednej aplikacji otwierają kolejną. Stopniowo okazuje się, że Sam to Samira, biseksualna kobieta trans, która ukrywała swoją tożsamość. Gra porusza temat homofobii i mizoginii otoczenia. Powstała podczas game jamu.

Europejska gra queer o szerokim zasięgu na urządzeniach mobilnych; jej kontynuacja, Another Lost Phone, dotyczy przemocy w związku.

Gra symulująca telefon; Tożsamość trans; LGBTQ+; Wycofana ze Steama (styczeń 2026)

2018La Fresque du ClimatCédric Ringenbach, FrancjaAnalogowy

Warsztat grupowy oparty na raportach IPCC. Uczestnicy układają karty z wykresami według przyczyn i skutków, aż powstanie mural o zmianach klimatu. Ringenbach przetestował go ze studentami w 2015 roku, z piętnastoma wykresami. W 2018 roku założył stowarzyszenie i wyszkolił pierwszych facylitatorów. Materiały krążą na wolnej licencji.

Stał się masowym formatem uwrażliwiania na kwestie klimatu. Uwaga: jest też szeroko stosowany w firmach, co otwiera dyskusję o jego zasięgu politycznym.

Kooperacyjny warsztat z kartami; Zmiany klimatu; Licencja Creative Commons

2019Kapital!Monique Pinçon-Charlot i Michel Pinçon, FrancjaAnalogowy

Gra wyścigowa stworzona przez dwoje socjologów badających francuskie elity. Plansza ma 82 pola, tyle, ile wynosi średnia długość życia we Francji, i kończy się w raju podatkowym. Jeden z graczy wciela się w 1% i zaczyna z pięciokrotnie większym majątkiem. Gromadzi się kapitał ekonomiczny, kulturowy, społeczny i symboliczny. Czerwone teksty objaśniają socjologię stojącą za każdą kartą.

Sprzedała się w 10 000 egzemplarzy w trzy tygodnie, w samym środku strajku przeciwko reformie emerytalnej.

Gra planszowa; Nierówność; klasa społeczna; Komercyjny

2005McDonald's VideogameMolleindustria, WłochyCyfrowy

Zarządza się całym łańcuchem międzynarodowej sieci hamburgerów, od pastwisk na Globalnym Południu po biuro korporacji. Aby utrzymać rentowność, trzeba wycinać las, wysiedlać chłopów i przekupywać władze: gra nie karze za te decyzje, tylko czyni je koniecznymi. Pedercini nazwał ją „anty-advergame”. To utwór założycielski Molleindustrii.

Gra wideo; Fast food; Flash; do pobrania

2009Every Day the Same DreamMolleindustria, WłochyCyfrowy

Urzędnik codziennie powtarza tę samą rutynę, a gra posuwa się naprzód tylko wtedy, gdy osoba grająca wyjdzie poza scenariusz. Każde odstępstwo sprawia, że świat staje się bardziej pusty. To jedna z najszerzej komentowanych gier artystycznych swojej dekady o alienacji pracy.

Gra wideo; Alienacja pracy; Flash; CC BY-NC-SA

2011Phone StoryMolleindustria, WłochyCyfrowy

Cztery części śledzą życie telefonu: wydobycie koltanu, samobójstwa w Foxconnie, planowane postarzanie i elektrośmieci. Gra się na tym samym urządzeniu, które gra piętnuje. Apple usunął ją z App Store kilka godzin po premierze; strona o cenzurze dokumentuje tę sprawę.

Gra wideo; Łańcuch dostaw smartfona; Flash; Android

2012UnmannedMolleindustria, Jim Munroe, WłochyCyfrowy

Dzień z życia pilota drona, który atakuje cele oddalone o tysiące kilometrów i wraca do domu na kolację. Podzielony ekran zestawia mechaniczną czynność (golenie się, prowadzenie samochodu) z myślami pilota. Wielka Nagroda Jury na IndieCade 2012.

Gra wideo; Wojna z użyciem dronów; Flash

2014To Build a Better MousetrapMolleindustria, WłochyCyfrowy

Gra ekonomiczna bez tekstu, w której pojawiają się wartość dodatkowa, przemysłowa armia rezerwowa i podział pracy. Może skończyć się bankructwem albo powstaniem. Pedercini streścił ją jako „Richard Scarry meets Karl Marx”.

Gra wideo; Automatyzacja i praca; Flash

2016Wheels of AureliaSanta Ragione, WłochyCyfrowy

Narracyjna gra drogi po Via Aurelia w 1978 roku. Samochód jedzie sam; gracz jednocześnie reguluje prędkość i wybiera dialogi. Lella, bohaterka, jest feministką. Jej towarzyszka Olga jedzie do Francji, by przerwać ciążę. Rozmowy dotyczą faszyzmu, samotnego macierzyństwa i mafii. Każda rozgrywka trwa około piętnastu minut, a zakończeń jest szesnaście.

Stawia feminizm „ołowianych lat” w centrum gry komercyjnej; krytyka przyjęła ją z mieszanymi uczuciami.

Narracyjna gra samochodowa; Feminizm; aborcja; Włochy 1978; Płatna (PC, konsole)

2019RIOT: Civil UnrestLeonard Menchiari z IV Productions, WłochyCyfrowy

Symulacja, w której gra się po stronie policji albo protestujących. Agresywna taktyka pozwala szybko osiągać cele, ale szkodzi opinii publicznej. Scenariusze odtwarzają ruch Indignados w Hiszpanii, Arabską Wiosnę w Egipcie, Keratea w Grecji i NoTAV we Włoszech. Menchiari osobiście przeżył starcia NoTAV.

Autor wywodzi się z ruchu, który przedstawia; podwójna perspektywa jest zarazem jej zakładem i jej najbardziej dyskutowanym punktem.

Symulacja / strategia; Protest; represje policyjne; Płatna (PC, konsole)

2011Just a Little Lovin'Tor Kjetil Edland i Hanne Grasmo, NorwegiaAnalogowy

Larp o HIV/AIDS i społeczności LGBTQ w latach 1982–84.

Larp; HIV/AIDS i społeczność LGBTQ, 1982–84; Rozgrywany w kilku krajach

2018My Child LebensbornSarepta Studio i Teknopilot, NorwegiaCyfrowy

Gracz wychowuje dziecko Lebensborn w powojennej Norwegii. Te dzieci urodziły się z norweskich matek i niemieckich żołnierzy w czasie okupacji. Trzeba się nim opiekować w domu przy ograniczonym czasie i decydować, jak reagować na nękanie, którego doświadcza w szkole. Na koniec każdego rozdziału jego stan emocjonalny odzwierciedla te decyzje. Grę sfinansowano częściowo z Kickstartera i przy wsparciu państwa norweskiego.

Zdobyła nagrodę BAFTA Game Beyond Entertainment (2019) i otworzyła mało podejmowany temat pamięci narodowej.

Gra wideo o opiece / narracyjna; Pamięć; dzieci Lebensborn; nękanie; Płatna (urządzenia mobilne, PC, konsole)

2011KolejkaKarol Madaj dla Instytutu Pamięci Narodowej (IPN), PolskaAnalogowyKontrprzykład

Gra planszowa o niedoborach w komunistycznej Polsce. Każdy gracz przemieszcza pięcioro członków rodziny między kolejkami do różnych sklepów. Musi skompletować listę zakupów przy niewielkiej liczbie dostępnych produktów. Karty pozwalają wepchnąć się do kolejki albo kupić spod lady. Istnieje też czarny rynek. Zawiera broszurę historyczną o gospodarce planowej.

Zdobyła tytuł Gra Roku 2012 i została przetłumaczona na co najmniej osiem języków. Częściowy kontrprzykład: wydaje ją państwowa instytucja polityki pamięci, a w 2016 roku krążyły pogłoski, że Rosja jej zakaże.

Gra planszowa; Pamięć; niedobory w komunistycznej Polsce; Komercyjny (Trefl od 2014 roku)

2014This War of Mine11 bit studios, PolskaCyfrowy

Przetrwanie cywilów w oblężonym mieście inspirowanym Sarajewem. W 2020 roku Polska włączyła ją do listy lektur szkolnych uzupełniających — jako pierwszą grę wideo na takiej liście.

Gra wideo; Cywile na wojnie; Komercyjny

ok. 1908SuffragettoWomen's Social and Political Union, Wielka BrytaniaAnalogowy

Gra planszowa o prawach wyborczych kobiet.

Gra planszowa; Prawa wyborcze kobiet; Do wydruku; bezpłatnie w Vassal

2011Fate of the WorldRed Redemption, Wielka BrytaniaCyfrowy

Gra strategiczna, w której określa się politykę dla regionów świata w obliczu zmian klimatu, ze scenariuszami opartymi na badaniach naukowych.

Strategia; Zmiany klimatu

2012Endgame: SyriaAuroch Digital, Wielka BrytaniaCyfrowy

Newsgame o wojnie domowej w Syrii, aktualizowana na bieżąco wraz z wydarzeniami. Apple trzykrotnie ją odrzucił za „wymierzenie w prawdziwy rząd”, a do sklepu trafiła w 2013 roku jako Endgame: Eurasia, bez słowa Syria.

Newsgame; Wojna w Syrii

2018Not TonightPanicBarn (wyd. No More Robots), Wielka BrytaniaCyfrowy

Gracz jest bramkarzem w barach w post-brexitowej Wielkiej Brytanii rządzonej przez natywistyczną partię Albion First. Sprawdza dokumenty i stosuje coraz bardziej wykluczające reguły. Osoby o europejskim pochodzeniu straciły obywatelstwo i czekają na deportację. Jeśli spadnie jego kredyt społeczny, bohater zostaje deportowany. Może współpracować z rządem albo z ruchem oporu.

Bezpośrednia satyra na nacjonalizm Brexitu stworzona w samym kraju; prasa porównywała ją z Papers, Please.

Symulacja / satyra; Brexit; natywizm; deportacje; Płatna (PC, konsole)

2005Against All OddsUNHCR, SzwecjaCyfrowy

Gra na 45 minut, czyli długość lekcji, przeprowadzająca przez prześladowania, ucieczkę, azyl i integrację. Zawiera świadectwa i przewodnik dla nauczycieli. To pierwsza gra UNHCR.

Gra wideo; Uchodźstwo i azyl; Oryginalna strona offline

2022Ukraine War StoriesStarni Games (Kijów), UkrainaCyfrowy

Trzy powieści wizualne o cywilach w czasie rosyjskiej inwazji w 2022 roku. W Hostomlu chroni się grupę podczas pierwszego desantu powietrznego. W Buczy gra się dwoma braćmi pod okupacją. W Mariupolu chirurg utrzymuje oblężony szpital. Celem jest przetrwanie. Ilustracje wykorzystują prawdziwe fotografie tych miejsc.

Stworzyło ją kijowskie studio w czasie wojny i jest rozpowszechniana bezpłatnie, bez mikropłatności.

Powieść wizualna; Wojna; cywile; rosyjska okupacja; Bezpłatna (PC)

Afryka Subsaharyjska

16
2016Aurion: Legacy of the Kori-OdanKiro'o Games, KamerunCyfrowy

Dwuwymiarowa gra akcji RPG z walką opartą na kombinacjach w czasie rzeczywistym. Enzo, książę Zamy, traci tron w wyniku zamachu przeprowadzonego przez szwagra i przemierza planetę Auriona w poszukiwaniu sojuszników. Świat łączy odniesienia do kultur Masajów, Tuaregów, Joruba i Fulanów. Twórcy opisują go jako świat, w którym Afryka nigdy nie została skolonizowana.

Pierwsze studio gier wideo w Afryce Środkowej, finansowane częściowo z Kickstartera (49 775 € w 2015 roku); częsty punkt odniesienia dla „afro-fantasy” jako alegorii historii Afryki.

Gra akcji RPG (PC); Afro-fantasy, wyobrażona dekolonizacja; Komercyjny (Steam)

ok. 2014Africa's LegendsLeti Arts, Ghana / KeniaCyfrowy

Mobilna gra polegająca na łączeniu elementów (match-3). Drużyna superbohaterów inspirowanych afrykańskim folklorem i historią, takich jak Ananse i Shaka Zulu, walczy z przestępczością i korupcją na kontynencie. Leti Arts uzupełnia ją cyfrowymi komiksami rozwijającymi historię każdej postaci.

Flagowa seria jednego z pionierskich studiów na kontynencie; Eyram Tawia przedstawia ją jako odpowiedź na brak czarnych superbohaterów i na stereotypy.

Mobilna gra match-3 + komiksy; Reprezentacja, stereotypy, korupcja; Bezpłatna (Android)

ok. 2010Pamoja MtaaniVirtual Heroes i Warner Bros. Interactive, z Markiem Kaigwą i Cajetanem Boyem; PEPFAR, Kenia / USACyfrowy

Wieloosobowa gra fabularna osadzona w Nairobi. Pięcioro nieznajomych zostaje połączonych po porwaniu taksówki i musi odzyskać skradziony przedmiot. Dialogi są w sheng. Przekazy o HIV i bezpiecznym seksie wplecione są w fabułę, a moderatorzy gry działają jako doradcy rówieśniczy.

Wczesna gra z zakresu zdrowia publicznego w lokalnym języku miejskim. Produkcja w większości zewnętrzna (amerykańskie studia), ze scenariuszem kenijskim.

Wieloosobowa gra fabularna (PC); HIV, zdrowie seksualne; Bezpłatna w ośrodkach młodzieżowych w Nairobi

2017TumainiKEMRI i Emory University, z komercyjnym studiem z USA, Kenia / USACyfrowy

Narracyjna gra typu „wybierz własną przygodę” na tanie telefony, skierowana do nastolatków w wieku 11–14 lat. Prowadzi się sześć postaci przez okres dojrzewania, a ich decyzje wpływają na relacje i zdrowie. Zawiera minigry i sekcję „My Story”, w której każdy gracz wyznacza własne cele. Ma opóźniać inicjację seksualną i zapobiegać HIV.

Pilotaż w zachodniej Kenii w 2017 roku, a następnie randomizowane badanie kontrolowane w Kisumu. Koprodukcja z amerykańskim uniwersytetem i studiem.

Mobilna gra narracyjna (Android); Profilaktyka HIV, dojrzewanie; Badawczy (badanie kliniczne)

2022WeweUsiku Games, KeniaCyfrowy

Gra mobilna wydana przed wyborami powszechnymi w sierpniu 2022 roku. Gracz goni polityka po korytarzu z przeszkodami i odblokowuje misję za każdym razem, gdy go dogoni. Gra porusza temat korupcji, przemocy i mowy nienawiści. Jest skierowana do kenijskich mężczyzn w wieku 17–35 lat, by oceniali uczciwość swoich kandydatów.

Przedwyborcza edukacja obywatelska w formie gry casualowej, w ramach inicjatywy „Gaming for Good”. Usiku należy do kanadyjskiego inwestora.

Casualowa gra mobilna; Edukacja obywatelska, wybory, korupcja; Bezpłatna (Android, iOS)

2025Umoja: The GameJiwe Studio, Uniwersytet Pwani, SOAS, UNESCO, Kenia / Wielka BrytaniaCyfrowy

Narracyjna gra wideo z misjami i minigrami, oparta na przekazach ustnych z czterech wiosek na wybrzeżu suahili. Dotyczy oporu wobec niewolnictwa i jego związków z teraźniejszością. Premiera odbyła się na Uniwersytecie Pwani w Kilifi w Międzynarodowym Dniu Pamięci o Handlu Niewolnikami. Umoja oznacza w suahili „jedność”.

Pamięć o niewolnictwie opowiedziana z perspektywy społeczności wybrzeża. Ten sam zespół wydał w 2024 roku Usawa, o niewolnictwie z racji pochodzenia. Koprodukcja z SOAS.

Narracyjna gra edukacyjna; Pamięć o niewolnictwie, wybrzeże suahili; Edukacyjna (szczegóły dostępu nieokreślone)

2024Tales of Kenzera: ZAUAbubakar Salim (dyr. kreatywny), Wielka Brytania (diaspora kenijska)Cyfrowy

Dwuwymiarowa platformówka akcji. Zau, młody szaman, zawiera pakt z Kalungą, bogiem śmierci, by sprowadzić z powrotem ducha swojego ojca. Gra opiera się na mitologii bantu i na opowieściach, które snuł Salimowi jego ojciec, wychowany w Kenii. Ujmuje żałobę jako coś, co także celebruje życie.

Diasporyczna autoreprezentacja kosmologii bantu w produkcji o szerokiej dystrybucji. Jej cel jest bardziej tożsamościowy niż polityczny; włączenie dyskusyjne.

Platformowa gra wideo; Mitologia bantu, żałoba; Komercyjny

2011MorabaAfroes / UN Women (Afryka Południowa), Republika Południowej AfrykiCyfrowy

Adaptacja na telefon morabaraby, gry planszowej z południa Afryki zwanej też umlabalaba. Aby posuwać się w rozgrywce, trzeba odpowiadać na pytania o przemocy ze względu na płeć. Pytania powtarzają się między sesjami, by utrwalić wiedzę. Gra jest skierowana do nastolatków i ma pomóc im rozpoznawać przemoc, zgłaszać ją i kwestionować stereotypy płciowe.

Wygrała AppCircus 2011 w RPA i dotarła do finału Mobile Premier Awards; wykorzystuje tradycyjną grę jako nośnik kampanii UNiTE.

Gra mobilna (quiz na tradycyjnej planszy); Przemoc ze względu na płeć; Bezpłatna (urządzenia mobilne)

2014ZumagotchiCzterech anonimowych twórców, Republika Południowej AfrykiCyfrowy

Satyryczne wirtualne zwierzątko w stylu Tamagotchi, pomyślane na jedną sesję. Trzeba dbać, by Jacob Zuma był mało głodny, a jego energia i zadowolenie wysokie. Minigry komentują masakrę w Marikanie, elektroniczne opłaty drogowe i opozycjonistkę Helen Zille. Ukazała się w tej samej kampanii wyborczej co Flappy Zuma, w której prezydent unika pryszniców.

Satyra wyborcza stworzona w kraju przed wyborami w 2014 roku; Daily Maverick odczytał Flappy Zuma jako alegorię bezsilności obywateli.

Satyryczna gra wideo (PC/Android); Satyra polityczna, wybory; PC płatna; Android bezpłatna

2018House of CroniesPierre Cassuto / Puppet Nation ZA, Republika Południowej AfrykiAnalogowy

Gra karciana z wymianą, z kukiełkami z satyrycznego programu Puppet Nation ZA. Każdy gracz buduje partię polityczną i podkopuje rywali „wszelkimi niezbędnymi środkami”. Są karty wpływów, korupcji i taktyki, takie jak „Saxonwold Shebeen” czy „Hawks Investigations”, nawiązujące do niedawnych skandali w polityce RPA.

Przenosi na rodzinny stół telewizyjną satyrę na korupcję i klientelizm.

Gra karciana; Korupcja, satyra polityczna; Komercyjny

2024Morabaraba, wydanie do wydrukuRay Whitcher, Cory Szczepanska, Chanel Whitcher, Republika Południowej AfrykiAnalogowy

Bezpłatne wydanie morabaraby, gry strategicznej dla dwóch osób. Powstało podczas game jamu, którego tematem była walka z instytucjonalnym rasizmem w projektowaniu gier. Ma przywrócić grze jej afrykańskie pochodzenie, które dyskurs kolonialny przedstawiał jako wariant „Twelve Men's Morris”. Opowiada jej historię za pomocą komiksów w stylu bonzo i opowieści o wodnym stworzeniu.

Konkretny przypadek odzyskania tradycyjnej gry wbrew jej kolonialnemu zawłaszczeniu, pomyślany do drukowania w szkołach.

Gra planszowa do wydrukowania; Odzyskanie tradycyjnej gry, antyrasizm; Bezpłatna (itch.io)

2026RelootedNyamakop, Republika Południowej AfrykiCyfrowy

Dwuwymiarowa platformówka o skokach osadzona w Johannesburgu w 2099 roku. Nomali i jej ekipa odzyskują 70 prawdziwych obiektów wywiezionych z Afryki do zachodnich muzeów, takich jak brązy z Beninu. Każdy skok ma trzy fazy: rozpoznanie, poszukiwanie i ucieczkę w 30 sekund. Gra przybliża historię każdego obiektu.

Wprowadza debatę o restytucji dóbr kolonialnych do gry komercyjnej; zwiastun pyta, czy odzyskanie skradzionego jest kradzieżą, a krytyka była podzielona.

Platformówka / gra o skokach; Restytucja dóbr kolonialnych; Komercyjny (Windows, Xbox)

2026BuyelemboTulisa Mondliwa, Republika Południowej AfrykiAnalogowy

Gra planszowa skupiona na języku isiXhosa, oparta na mechanice 30 Seconds. Gracze objaśniają podpowiedzi w kilku językach, recytują nazwy klanów, śpiewają i tańczą. Pojawiają się królowa Nzinga, wódz Maqoma i stanowisko Mapungubwe. Plansza zamienia trasę Kapsztad–Kair w „mapę dekolonialną” ponownego odkrywania Afryki.

Analogowy projekt jawnie dekolonialny, skupiony na afrykańskim języku i rdzennej wiedzy ekologicznej; nie jest jeszcze w sprzedaży.

Gra planszowa (prototyp); Język isiXhosa, historia Afryki, dekolonialność; Prototyp, nie w sprzedaży

2026MK KrushPartia uMkhonto weSizwe (MK), Republika Południowej AfrykiCyfrowyKontrprzykład

Gra polegająca na łączeniu elementów w stylu Candy Crush. Łączy się ikony takie jak kontynent w barwach partii, pięść, wojownik z włócznią i bębny. Karykatura Jacoba Zumy pojawia się na początku każdego poziomu oraz po każdym zwycięstwie lub porażce. Zakup dodatkowych ruchów kosztuje 500 monet w grze.

Kontrprzykład: partia wykorzystuje grę casualową jako propagandę; reakcje w mediach społecznościowych były sceptyczne i prześmiewcze.

Mobilna gra match-3; Propaganda partyjna (kontrprzykład); Bezpłatna z mikropłatnościami

2019, zapowiedźSalaamLual Mayen / Junub Games, Sudan Południowy / Uganda / USACyfrowy

Gracz przeżywa ucieczkę osoby uchodźczej. Trzeba unikać wrogich oddziałów i zdobywać jedzenie, wodę i leki, by dotrzeć do spokojnego miejsca. Według autora zakupy w grze przeznaczane są dla prawdziwych uchodźców. Bohaterka jest inspirowana matką Mayena, która przez trzy lata oszczędzała, by kupić mu komputer.

Autor urodzony w trakcie przesiedlenia i wychowany przez 22 lata w obozie w Ugandzie; gra zapowiedziana na The Game Awards 2019.

Gra mobilna; Uchodźstwo, przesiedlenie; Bezpłatna z mikropłatnościami

ok. 2021Digital Safe-TeaPollicy (Neema Iyer), UgandaCyfrowy

Rozgałęziona historia typu „wybierz własną przygodę” na telefon lub komputer, po angielsku, w lugandzie, suahili i po francusku. Gra się jako Goitse, Aisha lub Dami, młode Afrykanki, które mierzą się z doxingiem, phishingiem, oszustwami na randkach internetowych, podszywaniem się, rozpowszechnianiem intymnych zdjęć i nękaniem. Służy jako szkolenie z bezpieczeństwa cyfrowego.

Gra afrykańskiej organizacji zajmującej się technologią obywatelską o przemocy cyfrowej wobec kobiet

Interaktywna historia w przeglądarce; Przemoc cyfrowa wobec kobiet; Bezpłatna (w przeglądarce)

Bliski Wschód i Afryka Północna

18
2023there was a home under two red sunsSevan Mujukian, Armenia / Arcach (stworzone w USA)Cyfrowy

Krótka gra narracyjna. Śledzi się dziewczynkę z Arcachu (Górski Karabach) uwięzioną w konflikcie z Azerbejdżanem. Porusza się strzałkami i rozmawia z ludźmi i przedmiotami. Gra mówi o przerysowanych granicach, bezkarnej przemocy i obojętności społeczności międzynarodowej. Strona przedstawia ją jako sprawę feministyczną, antykolonialną i ekologiczną, z linkami do darowizn.

Wybrana na A MAZE. Berlin 2023; pokazuje wykorzystanie Bitsy jako narzędzia świadectwa.

Bitsy; Wojna w Arcachu, przesiedlenie; W przeglądarce, itch.io

2011Defender of TunisiaNEZAL Entertainment, Egipt / TunezjaCyfrowy

Broni się 24 tunezyjskich miast przed siłami rządowymi z czołgami. Ustawia się działa i umocnienia, by zatrzymać wojsko. Zdobyte środki inwestuje się w ulepszenie arsenału i zdolności leczenia rewolucji. Gra ukazała się w grudniu 2010 roku jako Defender of Arabia i została wznowiona pod tą nazwą w styczniu 2011 roku.

Jedna z pierwszych gier o Arabskiej Wiośnie; prasa dyskutowała, czy celebruje rewolucję, czy ją wykorzystuje.

Gra strategiczna na Facebooku; Rewolucja tunezyjska; Wycofana (Facebook)

2013Tahrir Square DefenseAlkottab, EgiptCyfrowy

Odtwarza „Bitwę na wielbłądach” z 2 lutego 2011 roku. Tego dnia uzbrojeni mężczyźni na koniach i wielbłądach zaatakowali pokojowe miasteczko protestacyjne na placu Tahrir. Osoba grająca organizuje obronę demonstrantów. Gra wykorzystuje prawdziwe nagrania z placu i przemówienia polityków z pierwszych dni rewolucji.

Egipskie studio zamienia epizod rewolucji w grywalną pamięć, dwa lata po wydarzeniach.

Tower defense na Facebooku; Rewolucja egipska, Bitwa na wielbłądach; Wycofana (Facebook)

2008Virtual Jihadi / Night of Bush CapturingWafaa Bilal, Irak / diasporaCyfrowy

Bilal zmodyfikował Quest for Bush, który sam był piracką wersją Quest for Saddam. Umieścił siebie w roli zamachowca-samobójcy wysłanego przeciwko George'owi W. Bushowi. Dzieło obnaża bezbronność irackich cywilów i profilowanie rasowe w grach takich jak America's Army. Stanowi kontynuację Domestic Tension (2007), w którym publiczność strzelała do niego z paintballa przez internet.

Cenzura. Rensselaer Polytechnic Institute zamknął wystawę w 2008 roku po kampanii studentów republikańskich.

Artystyczny mod; Wojna w Iraku, profilowanie rasowe; Dzieło sztuki (wystawa)

2025I Don't Want To Be A Good WomanWe Remember (anonimowo), IranCyfrowy

Powolny spacer, bez biegania i skakania, po cyfrowym muzeum pod gołym niebem. Znajduje się przedmioty, świadectwa i dane o ucisku kobiet w świetle irańskiego prawa religijnego. Gra obejmuje wydarzenia po śmierci Jiny Mahsy Amini w 2022 roku. Autorzy mówią, że jako anonimowi twórcy zebrali historie „albo je przeżyli”.

Anonimowość jest częścią dzieła; pokazuje, ile kosztuje tworzenie gier o ruchu „Kobieta, Życie, Wolność”.

Interaktywny dokument / symulator chodzenia; Kobieta, Życie, Wolność; ucisk ze względu na płeć; Steam (Windows), 7,99 USD

2003Special ForceHadeel dla Hezbollahu, LibanCyfrowyKontrprzykład

Odtwarza operacje Hezbollahu przeciwko armii izraelskiej w południowym Libanie. Gracz walczy z żołnierzami, czołgami Merkava i śmigłowcami Apache w trzech misjach. Tryb treningowy nagradza strzelanie do plakatów z izraelskimi przywódcami. Hezbollah przedstawił grę jako odpowiedź na zagraniczne gry, w których Arabowie są wrogiem. W 2007 roku ukazała się kontynuacja o wojnie z 2006 roku.

Kontrprzykład: propaganda organizacji zbrojnej. Sprzedawana w kilku krajach arabskich i potępiana jako narzędzie rekrutacji.

Strzelanka pierwszoosobowa; Konflikt Hezbollah–Izrael; Wycofana

2020WastaElie Kesrouwany; ilustracje Bernard Hage, LibanAnalogowy

Satyra na korupcję i sekciarstwo po protestach z października 2019 roku. Karty przedstawiają bank, sędziego, plotkującego sąsiada czy sekciarskiego osiłka. Zaczyna ta osoba, która ostatnio wypłaciła dolary. Jeśli osiłek zmusi kogoś do odrzucenia libańskiej flagi, ten gracz musi wyemigrować. Karta „mama” nawiązuje do marszu matek z listopada 2019 roku.

Pierwsze 500 egzemplarzy wyprzedało się w dwa tygodnie, dwa miesiące przed wybuchem w porcie; był duży popyt ze strony diaspory.

Gra karciana; Korupcja, sekciarstwo, protesty z 2019 roku; Komercyjny (lokalny nakład)

2020Restricted AirspaceRamsey Nasser, Liban / diasporaCyfrowy

Gra o statkach kosmicznych inspirowana Star Foxem, osadzona nad atakowanym miastem zbudowanym z osmańskich domów Bejrutu z dzieciństwa autora. Po wybuchu w porcie 4 sierpnia 2020 roku Nasser usunął z publicznej wersji wrogów, bomby i eksplozje. Cały dochód przeznaczany jest na odbudowę Bejrutu.

Gra wojenna rozbraja samą siebie w geście żałoby i solidarności.

Shoot 'em up; Bejrut, wybuch w porcie, odbudowa; Płać, ile chcesz na itch.io (HTML5, Windows, macOS, Linux)

2016Liyla and the Shadows of WarRasheed Abueideh, PalestynaCyfrowy

Ojciec próbuje uratować córkę podczas wojny w Gazie w 2014 roku, unikając dronów i pocisków. Apple początkowo odmówił zaklasyfikowania jej jako gry ze względu na treści polityczne i zmienił decyzję pod presją opinii publicznej.

Gra wideo; Gaza 2014; Bezpłatny

2021Countless Palestinian FuturesDanah Abdulla, Sarona Abuaker, Palestyna / diasporaAnalogowy

Ponad 70 kart z pytaniami, podzielonych na sześć tematów o nierównej wadze. Jedne dotyczą spraw pilnych, inne perspektywy długoterminowej. Gra się we dwoje lub w dużych grupach, z facylitacją, pisząc i rysując. Celem jest wyobrażenie sobie, kto, co i jak zbudowałby zdekolonizowaną Palestynę, bez wymogu znajomości teorii krytycznej.

Została zaprezentowana w The Mosaic Rooms (Londyn) w 2021 roku jako narzędzie do myślenia o palestyńskich przyszłościach z perspektywy diaspory.

Konwersacyjna gra karciana; Dekolonialne przyszłości Palestyny; Warsztaty z facylitacją; brak potwierdzonej sprzedaży

2024PomegranatesYasmine Batniji (Gabbah Baya), Juanjo Hernández, Palestyna / diasporaCyfrowy

Krótka gra, trwająca około piętnastu minut, upamiętniająca Palestyńczyków zabitych w Gazie. Historie są inspirowane kontem „Martyrs of Gaza” i skupiają się na marzeniach tych osób, a nie na ich śmierci. Osoba grająca przemierza zniszczone budynki, zrekonstruowane w 3D na podstawie fotografii. Wśród nich jest szpital Al-Ahli.

Gra wróciła do produkcji w 2025 roku dzięki wolontariackiemu wsparciu sieci Palestinian Voices in Games.

Pierwszoosobowa symulacja narracyjna; Pamięć o palestyńskich ofiarach w Gazie, zniszczone dziedzictwo; Do pobrania z itch.io (Windows, macOS)

2024Seaside PrisonKaisa Kangas, Martin Nielsen, Mohamad Rabah, Essi Santala, Hannu Sinervä, Joona Pettersson, Palestyna / Finlandia / NorwegiaAnalogowy

Następca Halat hisar. W alternatywnej rzeczywistości Finlandia jest okupowana, a Wyspy Alandzkie są więzieniem pod gołym niebem, pod ostrzałem. To alegoria blokady Gazy. Po dwugodzinnym warsztacie przeżywa się codzienność: szkołę, połowy, szachy, protesty, wesele i nocne ryzyko bombardowań. Zawiera nagrania wideo ze świadectwami Palestyńczyków.

Kontynuuje palestyńsko-nordycką współpracę z Halat hisar, przy palestyńskim współprojektowaniu.

Larp; Blokada Gazy jako alegoria; Rozgrywki stacjonarne

w produkcji od 2024 rokuHaki w Hitan / Tales and WallsDima Nassar, Dania Omari, PalestynaAnalogowy

Gracze próbują zająć obszary Ramallah oznaczone jako Strefy A, B i C. Czerwone karty „chaosu” niweczą plany. Pojawiają się naloty armii izraelskiej albo uwolnienie ojca przyjaciela. Postacie są oparte na prawdziwych ludziach z różnych klas społecznych miasta. Gra łączy humor, frustrację i nadzieję.

Palestyński projekt o codzienności i absurdzie okupacji; pokazywany na Comicon Napoli i finansowany przez GoFundMe.

Strategiczna gra planszowa; Codzienne życie pod okupacją w Ramallah; W produkcji; GoFundMe

2024After the Last Sky: The First Intifada 1987–1993Qamar (pseudonim); grafika: Nadir Elfarra; The Dietz Foundation, Palestyna (wydane w USA)Analogowy

Mierzą się ze sobą dwie strony: Zjednoczone Narodowe Przywództwo Powstania i rząd Likudu. Hamas działa jako półniezależna frakcja. Werbuje się jednostki i gra strajkami generalnymi, protestem bez przemocy i wywiadem. Przywództwo może wygrać dzięki presji międzynarodowej wobec łamania praw człowieka. Izrael przegrywa, jeśli załamie się wewnętrzne poparcie dla jego rządu.

Modeluje pierwszą intifadę jako walkę obywatelską i dyplomatyczną, a nie tylko zbrojną.

Karciany wargame (1–2 graczy); Pierwsza intifada, protest obywatelski, dyplomacja; Komercyjny

w produkcji, premiera planowana na koniec 2026 rokuDreams on a PillowRasheed Abueideh, PalestynaCyfrowy

Oparta na ludowej opowieści o Nakbie z 1948 roku. Gra się jako Omm, matka uciekająca do Libanu po zamordowaniu męża w al-Tanturze. W panice zabiera poduszkę zamiast syna. Z poduszką w ramionach nie może się wspinać ani rzucać kamieniami; jeśli ją upuści, pojawiają się koszmary. Każdy poziom przeplata kolorowe sny z szarą teraźniejszością.

Nowy projekt autora Liyli; inne platformy crowdfundingowe go odrzuciły, a na LaunchGood zebrał około 244 000 USD.

Skradanka wideo 2.5D; Nakba 1948, pamięć, wysiedlenie; W produkcji (Windows), premiera planowana na koniec 2026 roku

2001Under Ash / Under Siege (2005)Afkar Media / Dar al-Fikr; Radwan Kasmiya, SyriaCyfrowy

Under Ash opowiada o Ahmadzie, młodym Palestyńczyku w czasie pierwszej intifady. Under Siege śledzi rodzinę w czasie drugiej intifady (1999–2002), z masakrą w Hebronie z 1994 roku i bitwą o Dżanin. Strzelanie do cywilów kończy rozgrywkę. Kasmiya twierdzi, że kontynuacja opiera się na faktach udokumentowanych przez ONZ.

Przypadek złożony. Była to jedna z pierwszych arabskich prób odpowiedzi na gry demonizujące region. Kasmiya odrzuca etykietę propagandy, ale spotkał się z krytyką twardogłowych środowisk po obu stronach.

Strzelanka pierwszoosobowa; Intifady palestyńskie; Wycofana

2013Diren TeyzeEfe Alaçamlı, Engin Ünsal, TurcjaCyfrowy

Kobieta, tytułowa „ciocia”, ogląda telewizję w swoim mieszkaniu na szóstym piętrze. Widzi zamieszki na zewnątrz, a gaz łzawiący wpada przez okno. Wychodzi, by pomóc demonstrantom i powstrzymać prowokatorów, którzy niszczą mienie. Gra się, naciskając klawisze, które pojawiają się nad głową każdej osoby.

Powstała podczas #GeziJAM organizowanego przez Game Developers Turkey w czasie protestów w parku Gezi.

Akcja; Protesty w Gezi; Do pobrania z itch.io (Windows, macOS, Linux)

2013Utopia of a TyrantAhmet Kamil Keleş, TurcjaCyfrowy

Krótki thriller polityczny osadzony w wyimaginowanym kraju, w którym ludzie buntują się przeciwko totalitarnemu państwu. Gra się jako policjant, który ma przesłuchać młodą demonstrantkę. Autor wprost łączy grę z turecką policją i protestami w Gezi. Zawiera drastyczną przemoc.

Stawia gracza po stronie aparatu represji, by uwidocznić przemoc policyjną.

Narracyjny mod; Przemoc policyjna, totalitaryzm, Gezi; Do pobrania z itch.io (Windows)

Azja Południowa

17
2018Fight Against Opium i Afghan Hero Girl (ok. 2020)Uczennice Code to Inspire (Khatera Mohammadi; Leila Azizi), AfganistanCyfrowy

W pierwszej afgański żołnierz oczyszcza Helmand z przemytników, min i laboratoriów heroiny. Przekonuje też rolników, by zamienili mak na szafran. W drugiej księżniczka przemierza krainy i pokonuje czarodziejów, by uwolnić rodziców. Obie gry stworzyły zespoły złożone wyłącznie z kobiet. Afghan Hero Girl miała pokazać, że dziewczynki radzą sobie z trudnymi wyzwaniami i zasługują na równe prawa.

Gry z pierwszej w kraju szkoły programowania wyłącznie dla kobiet; Fight Against Opium opiera się na doświadczeniach brata Mohammadi jako tłumacza.

Gry mobilne; Handel narkotykami, równość płci, edukacja dziewcząt; Bezpłatna (urządzenia mobilne)

2015Heroes of 71 i Heroes of 71: Retaliation (2016)studio z Dhaki (według The Daily Star Portbliss; Dhaka Tribune przypisuje je Mindfisher Games), BangladeszCyfrowy

Gracz dołącza do oddziału partyzanckiego z wojny wyzwoleńczej 1971 roku i walczy z armią pakistańską w wioskach i na rzekach Bangladeszu. Kontynuacja wprowadza partyzantki, takie jak Anila, oraz misje ratowania cywilów. Na wyższych poziomach atakuje się też kolaborantów z partii fundamentalistycznych. Produkcja otrzymała fundusze od rządowego Departamentu ICT.

Przypadek pamięci narodowej pod patronatem państwa. Przekroczyła milion pobrań; The Quint pytał, czy to historia, czy propaganda Ligi Awami.

Strzelanka trzecioosobowa na Androida

2020Go and Come BackKrishan Raj, Stany Zjednoczone (o Sri Lance)Cyfrowy

Fikcja historyczna o pamięci wojny domowej na Sri Lance. Bohater, tamilska osoba z chorobą Alzheimera, przemieszcza się między przeszłością a przyszłością w nielinearnej opowieści. Tekst przeplata dwa języki. Motto gry: „gra o pamiętaniu imion, nawet gdy łatwiej jest zapomnieć”.

Jedna z niewielu gier o tamilskiej pamięci wojny domowej; kontrastuje z grami komercyjnymi, które wykorzystały ten konflikt jako scenerię akcji.

Dwujęzyczna powieść wizualna (PC); Pamięć wojny domowej, tożsamość tamilska; Do pobrania (itch.io)

2021, niewydanaTyranny of Blood: India's Caste System Under British Colonialism, 1750–1947Akar Bharadvaj, Stany Zjednoczone (o Indiach)Analogowy

Każdy gracz reprezentuje grupę kastową: braminów, kszatrijów, wajśjów lub siudrów/dalitów. Każda grupa ma własne cele i sposoby punktowania. Wszyscy dążą do ukształtowania na swoją korzyść przyszłego niepodległego państwa indyjskiego. Brytyjczycy nie są grywalni: działają jako siła, której się opiera lub z którą zawiera się pakty przeciwko innym graczom.

Pierwsze miejsce w Zenobia Award 2021 dla gier historycznych o niedoreprezentowanych tematach. Stworzona w USA i wciąż bez wydawcy.

Historyczna gra planszowa (prototyp); Kasta, brytyjski kolonializm; Niewydana

2023Thirsty SuitorsOuterloop Games (Chandana Ekanayake); Annapurna Interactive, Stany Zjednoczone (diaspora południowoazjatycka)Cyfrowy

Jala wraca do domu i mierzy się z presją rodziny oraz swoimi byłymi partnerami. Gra łączy jazdę na deskorolce, minigry kulinarne i turowe walki prowadzone w rozmowach. Decyzje określają jej „Thirstsonę”, czyli osobowość. Gra porusza temat tożsamości LGBTQ+, dziedzictwa kulturowego i więzi rodzinnych. Zespół pomyślał ją jako odpowiedź na niedobór południowoazjatyckich historii w grach wideo.

Nominowana do nagrody BAFTA Game Beyond Entertainment i trzech nagród D.I.C.E.; wyróżnienie w GDC Social Impact Award.

Przygodówka narracyjna z walką turową; Tożsamość LGBTQ+, rodzina, dziedzictwo kulturowe; Płatna

2014UnrestPyrodactyl Games, IndieCyfrowy

Akcja toczy się w Bhimrze, mieście-państwie wyimaginowanych starożytnych Indii, dotkniętym głodem. Gra się pięcioma zwykłymi ludźmi: chłopką w obliczu aranżowanego małżeństwa, kapłanem, mieszkańcem slumsów, ambasadorem i kapitanem najemników. Cele realizuje się poprzez dialog, manipulację lub przemoc. Fabuła podejmuje temat kast, dyskryminacji, płci i struktur społecznych.

Indyjska prasa zalicza ją do krajowych gier niezależnych, które stawiają kastę i dyskryminację w centrum opowieści.

Narracyjna gra RPG (PC); Kasta, dyskryminacja, głód, płeć; Płatna (Steam)

2016Missing: Game for a CauseLeena Kejriwal / Satyajit Chakraborty (Flying Robot Studios), IndieCyfrowy

Połączenie przygodówki, gry logicznej i RPG dla dorosłych odbiorców. Gracz wciela się w zaginioną osobę, ofiarę handlu ludźmi w celu wykorzystania seksualnego. Musi podejmować decyzje i oceniać ryzyko, by znaleźć drogę na wolność. Kejriwal i Chakraborty prowadzili badania w dzielnicach czerwonych latarni w Kalkucie i na wiejskich terenach Bengalu. Projekt jest powiązany z Missing Link Trust, który Kejriwal prowadzi przeciwko handlowi dziećmi.

Nagroda NASSCOM dla gry indie roku 2016; do 2021 roku ponad milion pobrań w 70 krajach i kontynuacja sfinansowana na Kickstarterze.

Przygodówka i RPG (urządzenia mobilne i PC); Handel ludźmi, wykorzystywanie seksualne dzieci; Bezpłatna

2017Made to OrderFields of View, IndieAnalogowy

Uczestnicy przyjmują role osób, których życie różni się od ich własnego. Podejmują codzienne decyzje w warunkach ograniczeń wynikających z kasty, klasy i płci. Reguły opierają się na danych z jakościowych i ilościowych badań terenowych. Gra jest skierowana do studentów, badaczy i specjalistów od zarządzania. Powstała na festiwal Gender Bender 2017, wyprodukowany przez Sandbox Collective i Goethe-Institut/Max Mueller Bhavan w Bangalore.

Podejmuje temat intersekcjonalności kasty, klasy i płci w oparciu o dane terenowe, z perspektywy organizacji projektującej gry dla polityki publicznej.

Stacjonarna gra grupowa (do 20 osób); Kasta, klasa i płeć; Warsztaty

2018–2019The Poll: The Great Indian Election GameAbeer Kapoor, Anandya Bajaj, Vidita Priyadarshini (SMART), IndieAnalogowy

Każdy gracz kieruje partią polityczną. W fazie manifestu omawia się polityki odpowiadające na problemy każdego okręgu wyborczego; jeśli większość je zaakceptuje, zdobywa się wpływy. W kampanii wydaje się zasoby na karty legalne i nielegalne, takie jak fake newsy czy układy z mafią. Kasta jest mechaniką: mobilizuje się kasty lub zawiera sojusze między nimi.

Ludyczna satyra na indyjski system wyborczy przygotowana na wybory powszechne w 2019 roku; projekt zainicjowała organizacja pozarządowa prowadząca radio społeczne w Harjanie.

Gra planszowa; Wybory, kasta, korupcja, dezinformacja

2019In the Pause Between the RingingStudio Oleomingus (Dhruv Jani, Sushant Chakraborty), IndieCyfrowy

Krótka pierwszoosobowa opowieść w ramach Somewhere, większego projektu o poszukiwaniu mitycznego miasta Kayamgadh. Gracz towarzyszy Iqbalowi, wynalazcy czekającemu na telefon. Czekając, wspomina historię telefonu w Indiach i pierwszych „kopalni telefonów”. Studio łączy pisarstwo postkolonialne z hipertekstem, by przyjrzeć się kolonialnym strukturom władzy, granicom i przekładowi.

Humble New Talent Award na A MAZE. Berlin 2020; wystawy w Victoria and Albert Museum i w Jawahar Kala Kendra.

Pierwszoosobowa fikcja interaktywna; Postkolonializm, historia kolonialna, granice; Bezpłatna (Steam)

2021FAU-GnCore Games, IndieCyfrowyKontrprzykład

Trzecioosobowa bijatyka bez broni palnej. Porucznik Singh przedziera się pięściami i pałkami przez dolinę Galwan, miejsce starcia granicznego między Indiami a Chinami w 2020 roku. Gra została zapowiedziana po zakazie PUBG Mobile i chińskich aplikacji, w ramach kampanii Atmanirbhar Bharat. Promował ją aktor Akshay Kumar. Ukazała się w Dniu Republiki.

Dwa miliony pobrań w trzy godziny; krytycy mówili o „szowinistycznym” zapale. 20% przychodów netto miało trafić do funduszu dla rodzin wojskowych.

Mobilna bijatyka; Kontrprzykład: nacjonalizm, konflikt graniczny Indie–Chiny; Bezpłatna z mikropłatnościami

2022Child of EmpireErfan Saadati, Omi Zola Gupta, Sparsh Ahuja, Stephen Stephenson (Project Dastaan, Anzu Films), Indie / Wielka BrytaniaCyfrowy

Podział Indii przeżywa się z perspektywy siedmioletniego chłopca, który migruje. Najpierw bierze się udział w święcie Holi, które gromadzi kilka wspólnot religijnych. Następnie wsiada się do pociągu z Lahauru do Delhi i bada wagon przy świetle wirtualnej lampy gazowej. Należy do Project Dastaan, który za pomocą wirtualnej rzeczywistości ponownie łączy uchodźców z czasów Podziału z miejscami ich dzieciństwa.

Światowa premiera na Sundance 2022 i XR History Award na VRHAM! 2022.

Interaktywny dokudramat w wirtualnej rzeczywistości; Podział Indii w 1947 roku, migracja przymusowa, pamięć; Festiwale / Oculus Quest

b.d.Into the Well (b.d.)soham17dey (Ashoka University), IndieCyfrowy

Krótka gra narracyjna w pixel arcie. Gracz jest 15-letnią Geetą, którą rodzina zmusza do skoku do studni w czasie zamieszek towarzyszących Podziałowi w 1947 roku. Już w zaświatach rozmawia z innymi ofiarami. Scenariusz opiera się na wywiadach z badań Ritu Menon. W centrum uwagi jest przemoc wobec kobiet popełniana w imię honoru.

Pokazuje wykorzystanie Bitsy na indyjskich zajęciach uniwersyteckich do pracy z archiwum ustnym i genderową pamięcią Podziału.

Bitsy (przeglądarka); Podział Indii w 1947 roku, przemoc wobec kobiet; Bezpłatna

2017Arranged! The Arranged Marriage Board GameNashra Balagamwala, Pakistan / Stany ZjednoczoneAnalogowy

Trzy nastolatki uciekają przed swatką, „aunty”, która próbuje wydać je za mąż za pierwszego kandydata, jakiego znajdzie. Aby jej uniknąć, gracze robią karierę, studiują, a nawet przybierają na wadze. Karty przybliżają lub oddalają aunty. Wśród kandydatów na planszy jest zielonooki „Golden Boy” z zagranicznym paszportem. Rozgrywka kończy się, gdy wszystkie są zamężne.

Projektantka, absolwentka Rhode Island School of Design, wyszła od własnych doświadczeń z aranżowanym małżeństwem w Pakistanie.

Gra planszowa; Małżeństwo aranżowane, autonomia kobiet; Kickstarter

2018–2019The Glorious ResolveInter-Services Public Relations (ISPR), Armia Pakistanu, PakistanCyfrowyKontrprzykład

Mobilna gra wojskowa osadzona w operacji antyterrorystycznej w Swat. Gracz wybiera stopień i wykonuje misje: transport żołnierzy śmigłowcem z eskortą Apache i walkę naziemną na dużej mapie. Ekran startowy zawiera odprawę ISPR. W 2019 roku ukazała się Journey to Peace, z misjami w górach, tunelach i na pustyniach.

Gra wyprodukowana przez aparat public relations sił zbrojnych; jeden z nagłówków prasowych przedstawiał ją jako zamiennik PUBG.

Mobilna gra wojskowa; Kontrprzykład: propaganda wojskowa, antyterroryzm; Bezpłatna (iOS i Android)

2021This Is (Not) A GameJustice Project Pakistan, PakistanCyfrowy

Gracz podejmuje decyzje za kobietę, której mąż zostaje aresztowany w nocy. Musi ona przejść przez pakistański system karny. Decyzje obejmują przeznaczenie pieniędzy na edukację dzieci na opłacenie prawników albo przeprowadzkę, by je chronić. Żadna opcja nie jest łatwa. Gra porusza temat kary śmierci, tortur policyjnych, ubóstwa i braku obrony dla oskarżonych bez środków.

Kampania organizacji praw człowieka, która rozszerzyła się na interaktywny teatr uliczny, filtr rozszerzonej rzeczywistości na Instagramie i radio.

Fikcja interaktywna (przeglądarka); Kara śmierci, tortury policyjne, dostęp do wymiaru sprawiedliwości; Bezpłatna

b.d.Ek Zindagi Teen Rastey / One Life, Three Paths (b.d.)PixelArt Games Academy, PakistanCyfrowy

Pakistański ojciec utrudnia życie córce studentce. Gracz jest synem w wieku nastoletnim. Musi wybrać między podporządkowaniem się autorytarnej kontroli ojca nad kobietami w domu a przełamaniem tego wzorca i wspieraniem jej niezależności. Gra podejmuje temat przemocy domowej i codziennej mizoginii od wewnątrz rodziny.

Ta sama akademia współorganizowała w 2016 roku Impact Jam PK, pakistańską edycję światowego jamu gier o wpływie społecznym.

Powieść wizualna (PC); Patriarchat, przemoc domowa; Płać, ile chcesz

Azja Wschodnia i Południowo-Wschodnia

21
2011Glorious Mission (光荣使命)Giant Interactive Group z Armią Ludowo-Wyzwoleńczą, ChinyCyfrowyKontrprzykład

Pierwsza sieciowa gra wojenna wydana przez Armię Ludowo-Wyzwoleńczą. Istnieje wersja publiczna z trybami rywalizacji i kooperacji oraz wojskowa wersja do użytku wewnętrznego. Misje kooperacyjne stawiają gracza przeciwko japońskiej armii cesarskiej. Japońskie Siły Samoobrony pojawiają się jako podstawowi wrogowie treningowi.

Była wykorzystywana do rekrutacji i szkolenia żołnierzy; jej misje mają budzić patriotyzm.

Strzelanka sieciowa; Kontrprzykład: państwowa propaganda wojskowa; Bezpłatna po rejestracji numerem dowodu osobistego

2020, zapowiedzianaWednesday (웬즈데이)Gamebridge (Do Min-seok), Korea PołudniowaCyfrowy

Bohaterka podróżuje między Seulem w 1992 roku a obozem w Indonezji w 1945 roku. Zbiera dowody zbrodni japońskiej armii wobec „kobiet do towarzystwa” (comfort women). Tytuł nawiązuje do środowych demonstracji, które ocalałe kobiety prowadzą od 1992 roku. Pomysł zrodził się z powiedzenia ocalałej Kim Bok-dong.

Rekord crowdfundingu dla koreańskiej gry (3551 wspierających w 2020 roku); połowę zysków zobowiązano się przekazać Koreańskiej Radzie na rzecz Sprawiedliwości i Pamięci.

Przygodówka narracyjna na PC; Pamięć o „kobietach do towarzystwa”

2021Unfolded: Camellia TalesCOSDOTS, Korea PołudniowaCyfrowy

Herman, chłopiec z wyspy Czedżu, próbuje przetrwać masakrę pod koniec lat czterdziestych. Rozmawia się z członkami rodziny i z ocalałymi ukrywającymi się w jaskini. Łączy się przedmioty i rozwiązuje zagadki oparte na folklorze wyspy. Gracz pisze dziennik, by zostawić pamięć kolejnym pokoleniom.

Wprowadza do gry kontekst masakry na Czedżu z 1948 roku (incydent 4.3); Trigo Maldonado (2025) przywołuje ją w swoim studium o pamięci w grach koreańskich.

Dwuwymiarowa przygodówka graficzna; Masakra na Czedżu w 1948 roku (incydent 4.3); Płatna (PC)

2025Gwangju Running ManAutorstwo nieustalone, Korea PołudniowaCyfrowyKontrprzykład

Przedstawia Gwangju w maju 1980 roku. Ukazuje obywateli powstania jako przestępców i brutalne gangi. Przedstawia działania oddziałów stanu wojennego jako uzasadnione i zawiera zdjęcie dyktatora Chun Doo-hwana.

Została zablokowana w Korei Południowej i pozostaje dostępna w innych krajach; publicznie potępił ją profesor Seo Kyung-duk.

Gra wideo (Steam); Kontrprzykład: rewizjonizm dotyczący powstania w Gwangju w 1980 roku; Zablokowana w Korei; dostępna za granicą

2017Butterfly SoupBrianna Lei, Stany ZjednoczoneCyfrowy

Cztery azjatycko-amerykańskie dziewczyny LGBT dołączają do baseballowego klubu swojej szkoły średniej we Fremont w Kalifornii w 2008 roku. Historia przeplata się ze scenami z ich dzieciństwa. Postępy robi się, czytając i wybierając dialogi. Autorka oparła różne azjatyckie korzenie postaci na własnym dorastaniu w Kalifornii. Istnieje kontynuacja (2022).

Nominowana w kategorii narracji na IGF 2018; punkt odniesienia dla azjatycko-amerykańskiej autoreprezentacji queer, z nieoficjalnym tłumaczeniem na hiszpański.

Powieść wizualna; Azjatycko-amerykańska autoreprezentacja queer; Płać, ile chcesz (itch.io)

2017Boo! Dead Ka!Kurt Prieto (UP Diliman), FilipinyCyfrowy

Gra z rozgałęzionymi decyzjami dla uczniów szkół średnich. Uzupełnia lekcje o stanie wojennym Marcosa w latach siedemdziesiątych. Tytuł gra ze słowem „bodega”, czyli magazynem, w którym dochodziło do okrucieństw. Autor przedstawia ją jako interaktywną alternatywę dla tekstów i filmów dokumentalnych w obliczu fake newsów.

Autor zaznacza, że niemal żadna gra nie podjęła tematu stanu wojennego ze względu na związane z tym ryzyko.

Narracyjna gra wideo oparta na wyborach; Stan wojenny Marcosa; fake newsy i rewizjonizm

ok. 2022LipunanIsa De Vera; Martial Law Museum, FilipinyAnalogowy

Nauczyciel prowadzi grę, a każdy uczeń odgrywa rolę: aktywisty, dziennikarza, żandarma, kompana Marcosa, zatrzymanego lub cywila. Każda rola ma misje i umiejętności, takie jak przeprowadzanie wywiadów czy aresztowanie. Doświadczenie zdobywa się dzięki prezentacjom, sprawdzianom i cotygodniowemu dziennikowi. Obejmuje okres od stanu wojennego w 1972 roku do rewolucji Władzy Ludu.

Bezpłatny materiał cyfrowego muzeum pamięci, pomyślany jako przeciwwaga dla rewizjonizmu historycznego w szkole.

Edukacyjna gra fabularna do klasy; Stan wojenny Marcosa i Władza Ludu; przeciw rewizjonizmowi; Bezpłatne pobranie (Martial Law Museum)

2019Liberate Hong KongKolektyw demonstrantów, HongkongCyfrowy

Dziesięciominutowa symulacja, w której nieuzbrojony demonstrant unika policji, nie mogąc atakować. Ukazała się w samym środku konfliktu. Autorzy oskarżyli Steam o cenzurę w liście otwartym.

Gra wideo; Protesty w 2019 roku; Płać, ile chcesz

2020Protesty w Hongkongu w Animal Crossing: New HorizonsAktywiści z Hongkongu (gra Nintendo), HongkongCyfrowy

Gdy ulice zostały zamknięte z powodu pandemii, demonstranci przenieśli protest na swoje wirtualne wyspy. Śpiewali „Glory to Hong Kong” na koncertach w grze i urządzali wyspy, na których można było okładać portrety Carrie Lam. Joshua Wong pokazał swoją wyspę i oprowadzał po niej dziennikarzy. To nie jest gra „o” Hongkongu: to zawłaszczenie.

Gra zniknęła z chińskich sklepów internetowych 10 kwietnia 2020 roku, krótko po tweecie Wonga.

Aktywistyczne wykorzystanie gry komercyjnej; Prodemokratyczny protest w wirtualnych przestrzeniach w czasie pandemii; Gra komercyjna (Switch)

2023A Space for the UnboundMojiken (Toge Productions, Cube Game), IndonezjaCyfrowy

Para licealistów mieszka w wiejskim indonezyjskim miasteczku wzorowanym na końcu lat dziewięćdziesiątych. Historia dotyczy lęku i depresji nastolatków, przeplecionych nadprzyrodzonym wątkiem. Przemierza się miasteczko, rozmawia z jego mieszkańcami i towarzyszy związkowi pary.

Podejmuje temat zdrowia psychicznego w lokalnym, indonezyjskim kontekście, ze studiem z Indonezji i wydawcą z tego samego kraju.

Przygodówka w pixel arcie; Lęk i depresja nastolatków w Indonezji lat 90.; Płatna (PC i konsole)

20251998: The Toll Keeper StoryGameChanger Studio (Riris Marpaung), IndonezjaCyfrowy

Dewi, w ciąży, pracuje na bramce poboru opłat w Janapie, fikcyjnym kraju, który się rozpada. Sprawdza pojazdy i dokumenty i decyduje, kto przejedzie. Każda decyzja waży między przestrzeganiem przepisów a pomaganiem. Wokół narastają protesty, ceny i nieufność. Gra jest inspirowana kryzysem azjatyckim z 1998 roku w Indonezji.

Reżyserka przeżyła zamieszki z 1998 roku; część dochodu przekazano Indonesian Women in Games.

Symulacja narracyjna; Kryzys z 1998 roku, macierzyństwo, decyzje moralne w czasie załamania społecznego; Płatna (PC)

2018Hiroszima w wirtualnej rzeczywistościKlub komputerowy, Fukuyama Technical High School, JaponiaCyfrowy

Uczniowie szkoły średniej odtworzyli Hiroszimę przed zrzuceniem bomby atomowej, w jego trakcie i po nim. Osoba korzystająca spaceruje wzdłuż rzeki Motoyasu, odwiedza pocztę i dziedziniec szpitala Shima. Uczniowie przeprowadzili wywiady z ocalałymi (hibakusha) i poprosili ich o komentarze do obrazów.

Projekt szkolny zaprezentowany w 73. rocznicę bombardowania; przykład przekazywania świadectwa między pokoleniami za pomocą medium ludycznego.

Doświadczenie VR; Pamięć o bombie atomowej ze świadectwami hibakusha; Projekt szkolny

od 2023 rokuWarsztaty Minecrafta o Hiroszimie i NagasakiMisaki Katayama (Uniwersytet Tokijski), JaponiaCyfrowy

Podczas dwudniowych warsztatów dzieci odbudowują w Minecrafcie miasta takie, jakie były przed sierpniem 1945 roku. Korzystają z map, zdjęć i filmów. W Hiroszimie odtworzyły teren obecnego Parku Pokoju, ze świątynią i przedszkolem, które tam istniały. Projekt ma pokazać, że bomba spadła na zamieszkaną dzielnicę.

Narodził się z relacji hibakushy, któremu pewne dziecko powiedziało, że „na szczęście” bomba spadła na park.

Edukacyjne wykorzystanie Minecrafta; Edukacja na rzecz pokoju; rekonstrukcja dzielnic sprzed 1945 roku; Warsztaty stacjonarne

2017Finding HomeUNHCR z Grey Malaysia, MalezjaCyfrowy

Towarzyszy się Khatijah, muzułmańskiej nastolatce z Mjanmy, która ucieka ze swojego kraju i próbuje przetrwać w Malezji oraz połączyć się z rodziną. Aplikacja symuluje jej codzienne życie jako uchodźczyni. Opiera się na prześladowaniach ludu Rohingja. Stworzyła ją malezyjska agencja reklamowa wraz z agencją ONZ.

Instytucjonalny przypadek analizowany w literaturze hiszpańskojęzycznej; inny niż Against All Odds (już obecna na stronie). Uwaga: produkcja agencji międzynarodowej, nie wspólnotowa.

Aplikacja mobilna / serious game; Uchodźcy Rohingja w Malezji; Bezpłatna aplikacja (urządzenia mobilne)

2021End Game: Union MultiplayerShoot and Support (Daniel Kong, Thomas i inni), MjanmaCyfrowy

Wieloosobowa strzelanka, w której można atakować generałów junty, takich jak Min Aung Hlaing, i żołnierzy. Powstała po zamachu stanu w 2021 roku, by finansować ruch oporu. Zyski trafiły do Rządu Jedności Narodowej na pomoc ofiarom, uchodźcom i przesiedleńcom.

Przekazała ponad 160 000 dolarów singapurskich; we wrześniu 2022 roku junta zakazała tych gier i ostrzegła, że posiadanie ich w telefonie może skutkować aresztowaniem.

Mobilna strzelanka battle royale; Opór wobec zamachu stanu z 2021 roku; finansowanie NUG; Bezpłatna (Android, iOS)

2022The PDF Game / War of HeroesKo Toot (anonimowy aktywista), MjanmaCyfrowy

Gra się jako żołnierz Ludowych Sił Obrony w misjach naśladujących prawdziwe wydarzenia. Postacie są oparte na osobach z ruchu oporu: lekarzach, obywatelach muzułmańskich i osobach LGBTQ+. Przychody z reklam trafiają do lokalnych grup na żywność, broń i pomoc dla przesiedlonych dzieci.

Według autora zebrała około 508 000 dolarów; Apple ją usunął, a potem przywrócił. Stawia problem gry jako sposobu finansowania walki zbrojnej.

Gra mobilna z reklamami; Opór zbrojny; finansowanie PDF; Bezpłatna (Android, iOS)

2015Human Rights Games: Rights Bingo i Rights CardsFundacja Friedricha Naumanna (Tajlandia) i Ministerstwo Sprawiedliwości, TajlandiaAnalogowy

Rights Bingo łączy układanki, memory i bingo dla uczniów szkół podstawowych. W Rights Cards drużyny uczniów szkół średnich rozwiązują przypadki naruszeń praw człowieka, dopasowując karty z rozwiązaniami. Przypadki pochodzą z codziennego życia w Tajlandii. Gry inspirowane były wcześniejszą grą Sim Democracy.

W 2018 roku grało w nie około 3000 uczniów i studentów w szkołach, na uniwersytetach i w organizacjach. Uwaga: inicjatywa niemieckiej fundacji z państwem tajskim.

Edukacyjne gry planszowe i karciane; Prawa człowieka i demokracja w szkole; Rozprowadzane w szkołach i organizacjach

2022Patani Colonial TerritoryChachiluk Board Game (Common School / Progressive Movement Foundation), TajlandiaAnalogowy

Gra karciana o kolonizacji Patani przez Syjam. Podważa państwową narrację o malajsko-muzułmańskiej rebelii na południu. Wojskowi, akademicy i prawicowi politycy oskarżyli ją o dezinformację i podburzanie przeciwko państwu. Źródło nie opisuje jej reguł.

28 listopada 2022 roku siły bezpieczeństwa skonfiskowały ją bez nakazu sądowego w kawiarni w Yala.

Gra karciana; Syjamska kolonizacja Patani; konflikt na Głębokim Południu; Fizyczna

2017Detention (返校)Red Candle Games, TajwanCyfrowy

Dwoje uczniów zostaje uwięzionych w górskiej szkole średniej w czasie Białego Terroru, w okresie stanu wojennego w latach sześćdziesiątych. Eksploruje się szkołę, rozwiązuje zagadki i odtwarza historię klubu, który rozpowszechniał zakazane książki. Donos jednej z uczennic prowadzi do aresztowań i egzekucji. Gra wykorzystuje elementy tajwańskiej religijności ludowej.

Zespół odrzucił fikcyjną dystopię i wybrał prawdziwą historię reżimu wojskowego; powstał na jej podstawie film (2019) i serial Netflixa z tajwańską telewizją publiczną (2020).

Dwuwymiarowy horror; Pamięć o Białym Terrorze i stanie wojennym; zakazane książki; Płatna (PC, PS4, Switch)

2019Devotion (還願)Red Candle Games, TajwanCyfrowy

Przemierza się mieszkanie w Tajpej w latach osiemdziesiątych. Historia śledzi scenarzystę i jego rodzinę oraz ich zwrot ku naukom przywódcy religijnego. Gra podejmuje temat życia rodzinnego i religijności ludowej. Talizman na jednej ze ścian nawiązywał do memu porównującego Xi Jinpinga do Kubusia Puchatka.

Przypadek cenzury. Została usunięta ze Steama w Chinach, a potem na całym świecie (2019); Chiny cofnęły licencję jej dystrybutorowi, a GOG odwołał jej premierę w 2020 roku. Wróciła w 2021 roku przez sklep studia.

Pierwszoosobowy horror; Rodzina i religijność ludowa w Tajpej lat 80.; chińska cenzura; Płatna, własny sklep Red Candle (bez DRM)

20117554: Glorious Memories RevivedEmobi Games, WietnamCyfrowy

Gra się jako żołnierz Việt Minhu od obrony Hanoi do oblężenia Điện Biên Phủ. Tytuł nawiązuje do 7 maja 1954 roku, daty zwycięstwa. Broń odwzorowuje tę, której używał Việt Minh. Wietnamskie władze kulturalne dostarczyły informacji historycznych.

Odwraca spojrzenie zachodnich strzelanek na Wietnam. Uwaga: pamięć antykolonialna ze wsparciem państwa i w tonie nacjonalistycznym; źle przyjęta przez krytykę.

Strzelanka pierwszoosobowa; Wojna antykolonialna przeciwko Francji (Điện Biên Phủ); Płatna (PC)

Oceania, Pacyfik i Karaiby

19
2002Kontrprzykład — Puerto RicoAndreas Seyfarth; Alea i inne wydawnictwa, NiemcyCyfrowy

Każdy gracz jest gubernatorem kolonialnym, który zdobywa punkty, eksportując towary i wznosząc budynki. W każdej rundzie wybiera się role, takie jak Osadnik, Budowniczy czy Kupiec. Krytycy wskazują, że gra wymazuje wyzysk zniewolonych Afrykanów na plantacjach oraz rdzenną ludność. Przez ponad pięć lat była najwyżej ocenianą grą na BoardGameGeek.

Kontrprzykład stworzony z zewnątrz; studium przypadku kolonializmu w projektowaniu gier planszowych i punkt odniesienia, w opozycji do którego zaprojektowano Promesa.

Gra planszowa, 3–5 osób

2017Māori Pā WarsAdrenalin Games (według Te Ao Māori News) / Metia Interactive (według Mancini 2018), Aotearoa / Nowa ZelandiaCyfrowy

Gra typu tower defense osadzona w pā, maoryskiej fortyfikacji. Przenosi tradycyjną sztukę Maorysów do formatu cyfrowego i wykorzystuje słowniczek terminów wojennych w te reo. Twórcy opisują ją w różnych miejscach jako dwujęzyczną lub „w 100% w te reo Māori”. Jej deklarowanym celem jest promowanie języka maoryskiego.

Przedmiot analizy akademickiej w metodologii Kaupapa Māori; wczesny przykład gry komercyjnej w te reo.

Tower defense (urządzenia mobilne); Język maoryski; historia; Aplikacja mobilna

2020Umurangi GenerationNaphtali Faulkner, Aotearoa/AustraliaCyfrowy

Gra fotograficzna osadzona w mieście okupowanym przez żołnierzy ONZ, podczas gdy rząd nie reaguje na kryzys klimatyczny. Krytyka zawarta jest w graffiti i plakatach. Faulkner napisał ją po tym, jak dom jego matki spłonął w australijskich pożarach. Główna nagroda IGF 2021.

Gra wideo; Klimat, porzucenie przez państwo; Komercyjny

2020The Island ExplorersZespół FOLAU, Auckland Girls' Grammar School, Aotearoa / Nowa Zelandia (społeczność Pasifika)Analogowy

Posuwa się po planszy, odpowiadając na pytania o wyspach Pacyfiku i zwroty w różnych językach. Obejmuje fidżyjski, tongański, samoański, maoryski Wysp Cooka, niue i te reo Māori. Autorki chcą, by młodzi Pasifika z pierwszego pokolenia uczyli się zwrotów w języku przodków i łączyli się ze swoimi korzeniami.

Młodzieżowa autoreprezentacja diaspory pacyficznej; rozpowszechniana przez nowozelandzkie ministerstwo ds. ludów Pacyfiku.

Gra planszowa; Języki Pacyfiku; tożsamość diaspory; Sprzedaż bezpośrednia (sugerowana cena 15 NZD)

2025AtuatangaWiremu Grace, Aotearoa / Nowa ZelandiaCyfrowy

Doświadczenie w wirtualnej rzeczywistości przedstawiane jako pierwsza gra w całości w te reo Māori. Akcja toczy się w dystopijnej przyszłości, w której ludzkość zniszczyła Ziemię. Gra eksploruje zerwaną relację między Atua Māori a ludzkością. Osoba grająca fizycznie wchodzi w interakcję z otoczeniem. Reżyser wskazuje degradację środowiska jako źródło projektu.

Nagroda publiczności na Māoriland Film Festival 2024; wybrana na imagineNATIVE 2025.

Gra VR; Język maoryski; kryzys środowiskowy; Atua Māori; Meta Quest Store

2016TjinariProjekt Game Maker: Ngarlpuputju (Tjaa Yuti, CoEDL, uczniowie z Warakurna), AustraliaCyfrowy

Gra typu endless runner w języku ngaanyatjarra. Biegacz musi znaleźć właściwą roślinę i zanieść ją tradycyjnemu uzdrowicielowi, by uratować dziewczynkę. Ma siedem poziomów z przeszkodami, takimi jak olbrzymie zwierzęta. Ostrzeżenia i pochwały nagrano głosami dzieci, na przykład „palayi” (uwaga). Uczniowie z Warakurna pomogli ją dopracować.

Przedstawiana jako pierwsza gra komputerowa w języku ngaanyatjarra; współprojektowana z lingwistką ze społeczności.

Endless runner (Android); Język ngaanyatjarra; wiedza tradycyjna

2017Torres Strait Virtual RealityRhett Loban, Australia (Cieśnina Torresa)Cyfrowy

Gra poważna w wirtualnej rzeczywistości, w której narratorem jest Starszy (Elder). Osoba grająca przygotowuje się do „tombstone opening”, ceremonii żałobnej ze śpiewem, tańcem i ucztą. Zbiera przedmioty i żywność od wyspy Mabuiag po Boigu, gdzie handluje z mieszkańcami Papui-Nowej Gwinei. Nocą pojawiają się konstelacje wyspiarzy, takie jak Baidam, rekin, i Tagai, wojownik.

Autor opisał ją teoretycznie przy użyciu „Torres Strait Cultural Tree” jako rdzennego modelu projektowania (zob. Lektury); wykorzystywano ją na kursach i w rdzennych dniach tematycznych na UNSW.

Gra poważna w VR; Kultura wyspiarzy z Cieśniny Torresa; astronomia; Niedostępna publicznie

2024BlaktasiaGUCK (studio pod aborygeńskim przywództwem, Melbourne), AustraliaCyfrowy

Fantastyczny świat inspirowany Australią został wyssany przez Murk, chciwego pasożyta. Osoba grająca walczy z nim, sadząc rodzime gatunki, odtwarzając busz i ratując zwierzęta. Zespół opisuje Murk jako metaforę kolonizacji; jego wygląd inspirowany jest inwazyjnymi jeżynami. Podczas tworzenia gry prowadzono konsultacje ze społecznościami i Starszymi.

Przedstawiana jako pierwsza gra mobilna pod aborygeńskim przywództwem; premiera na Melbourne International Games Week, a w 2026 roku jest główną bohaterką wystawy Blak Pixels.

Gra mobilna; Rdzenność; antykolonializm; odbudowa ekologiczna; Bezpłatna (urządzenia mobilne)

2025Nyiyaparli WidiNyiyaparli Living Language Project / Karlka Nyiyaparli Aboriginal Corporation, AustraliaCyfrowy

„Widi” oznacza grę w języku nyiyaparli, którym według źródła biegle posługuje się około ośmiu osób. Wykonuje się misje w prawdziwych miejscach i miejscach kulturowych regionu Pilbara. Zbierając obiekty kulturowe, zdobywa się „Paathupaathu Points”, punkty szacunku. Słychać głosy zmarłych już Starszych, starszych mówców, matek, ojców i dzieci ze społeczności, która zaprojektowała grę i ją udźwiękowiła.

Wspólnotowa gra rewitalizacji językowej; premiera odbyła się przy okazji konferencji PULiiMA 2025 o językach rdzennych i technologii.

Aplikacja z grą mobilną; Rewitalizacja języków rdzennych; Bezpłatna (iOS/Android)

W produkcjiBuru and the Old People (w produkcji)Elfcat Studio (reż. Ben Armstrong, Wiradjuri), AustraliaCyfrowy

Buru to biały ibis, emerytowany złodziej, który wraca do nadmorskiego miasteczka na ostatni skok. Rozmawia się ze zwierzęcymi mieszkańcami i gra w minigry z kośćmi w stylu stołowych gier fabularnych. Historia narodziła się podczas sesji D&D w 2021 roku. Porusza temat kultury, kolonizacji i wyzysku. Wszystkie kluczowe role twórcze są w rękach osób rdzennych.

Finansowana przez Screen Australia i Screen NSW; jej reżyser zdobył nagrodę Rising Star AGDA.

Narracyjna gra wideo (PC); Rdzenność; kolonizacja; wyzysk; Steam (wkrótce)

2019Colonialism UndeadChicago Boricua Resistance i Segundo Ruiz Belvis Cultural Center, USA (diaspora portorykańska, Chicago)Analogowy

Halloweenowa trasa przez cztery sale z archiwalnymi nagraniami audio i wideo oraz oryginalną sztuką. Przedstawia kolonizację od XVI wieku i przejęcie wyspy przez USA w 1898 roku. Obejmuje eksperymenty Corneliusa Rhoadsa, masakrę w Ponce i przymusowe sterylizacje. Sufitem jest niebieska plandeka FEMA z domu zniszczonego przez huragan Maria.

Wykorzystuje popularny format straszącej zabawy do antykolonialnej edukacji politycznej; kończy się momentem upodmiotowienia.

Interaktywny nawiedzony dom; Kolonializm; huragan Maria; przemoc państwa; Wydarzenie stacjonarne (2019)

2024Distopia: After The FloodMelvin Gonzalez (dodatkowa grafika: Andy Chen), Hunter College, USA (o Portoryko)Cyfrowy

Zręcznościowa gra strategiczna osadzona po przejściu huraganu Maria. Osoba grająca kieruje wolontariuszami-coqui, którzy rozdają pomoc w miasteczku i unikają deszczu oraz kolejnych burz. Punktacja nagradza aktywną i ryzykowną grę. Zawiera informacje o huraganach i pomocy wspólnotowej, z bibliografią o Portoryko po huraganie Maria.

Przedstawia pomoc wzajemną jako odpowiedź na katastrofę klimatyczną. Strona nie podaje pochodzenia autora.

Zręcznościowa gra strategiczna; Huragan Maria; pomoc wzajemna; klimat; Itch.io

W produkcjiVèvè-Punk: Mind Singer (w produkcji)Dom Rabrun, Haiti / USA (diaspora)Cyfrowy

Gra o rewolucji haitańskiej osadzona w kolonii Saint-Domingue. Postać główna jest telepatką i śpiewaczką, a nie żołnierzem. Posuwa się przez kolonialne klasyfikacje rasowe za pomocą drzew dialogowych. Jeden niewłaściwy komentarz może kosztować ją życie. Gra nie ma walki.

Rzadkie spojrzenie haitańskiej diaspory na rewolucję, unikające wojennego rejestru tytułów komercyjnych.

Gra narracyjna z drzewami dialogowymi; Rewolucja haitańska; kolonialne kategorie rasowe; Niewydana

2017He Ao Hou / A New WorldNā 'Anae Mahiki / warsztaty Skins 5.0 (Kanaeokana + Initiative for Indigenous Futures), Hawai'i (USA)Cyfrowy

Przygodówka typu point-and-click osadzona w przyszłości, w której Kānaka Maoli przodują w podróżach kosmicznych. Kosmicznym kanu dziadka-nawigatora osoba grająca szuka zaginionej siostry na trzech planetach. Orzech kukui służy do oczyszczania wody, robienia pochodni lub budzenia półboga Kamapua'a. Dialogi są w 'ōlelo Hawai'i z napisami.

Rdzenny futuryzm stworzony przez hawajskich uczniów na podstawie mo'olelo; wybrana na A MAZE. Berlin 2018. (Warsztaty Skins są już na stronie; to konkretne dzieło, które z nich wyrosło.)

Przygodówka point-and-click; Rdzenny futuryzm; mo'olelo; język hawajski; Bezpłatne pobranie (PC/Mac)

prezentowana od 2025 rokuHoa KauāTheoryCraftist Games (Jeffrey Vierra, Alika Spahn Naihe, Jack Hobbs), Hawai'i (USA)Analogowy

Rywalizacyjna gra karciana inspirowana wojnami między Kalani'ōpu'u z Hawai'i a Kahekili z Maui. Wersje demonstracyjne sprawdzają wiedzę o wojnach między wodzami. Studio narodziło się w programie edukacji osadzonej w miejscu w Nānākuli. Jego drugi projekt, Kaona, zamienia hawajski model dobrostanu w grę fabularną, we współpracy ze wspólnotowym ośrodkiem zdrowia.

Kanackie studio z wybrzeża Wai'anae, które stawia kulturę hawajską w centrum i podejmuje problemy społeczne swojej społeczności.

Gra karciana (2 osoby); Historia Hawajów; wojny między wodzami; Wersje demo na targach

2023TchiaAwaceb (reż. Phil Crifo), Kanaky / Nowa Kaledonia (studio spoza regionu)Cyfrowy

Przygodówka z otwartym światem osadzona na archipelagu inspirowanym Nową Kaledonią. Tchia szuka porwanego ojca i potrafi „przeskakiwać” do duszy zwierząt i przedmiotów. Za pomocą ukulele zmienia porę dnia lub pogodę. Postacie mówią po francusku i w drehu, kanackim języku z wyspy Lifou. Zespół nagrał na wyspie kanacką muzykę i głosy.

Zdobyła nagrodę Games for Impact (The Game Awards 2023) i BAFTA Game Beyond Entertainment 2024. Źródła nie dokumentują formalnej konsultacji kulturowej.

Przygodówka z otwartym światem; Kultura kanacka; język drehu; Komercyjny (PC, PlayStation, Switch, Xbox)

1987MéwiloMuriel Tramis z Patrickiem Chamoiseau; Coktel Vision, Martynika (Francja)Cyfrowy

Parapsycholog przybywa do Saint-Pierre 7 maja 1902 roku, w przededniu erupcji Mont Pelée, by zbadać zjawy. Przygoda koncentruje się na niewolnictwie i społecznych bolączkach plantacji. Wykorzystuje karaibską legendę o dzbanach ze złotem. Chamoiseau, pisarz nurtu créolité, współpracował przy grze i dostarczył opowiadanie.

Pierwsza gra Tramis, uważanej za pierwszą czarną projektantkę gier wideo; mówiła, że we Francji gra sprzedała się słabo.

Przygodówka graficzna; Niewolnictwo; plantacja; pamięć kolonialna; Abandonware/historyczna

1988Freedom: Rebels in the Darkness / Les Guerriers de l'OmbreMuriel Tramis z Patrickiem Chamoiseau; Coktel Vision, Martynika (Francja)Cyfrowy

Na francuskiej plantacji na Martynice w XVIII wieku wybiera się jedną z czterech zniewolonych osób. Przez jedną noc trzeba unikać psów i strażników oraz przekonywać innych do przyłączenia się. Bunt narasta aż do otwartej wojny. Starcia z właścicielami to krótkie walki wręcz lub maczetą. Wśród bohaterów są zniewolone kobiety.

Wczesna gra o buncie niewolników stworzona przez karaibską autorkę; Sepinwall i Jankowski odczytują ją jako grę postkolonialną. Tramis otrzymała Legię Honorową w 2018 roku.

Przygodówka/strategia; Bunt niewolników; niewolnictwo; Abandonware/historyczna

2022PromesaMikael Jakobsson, Rosa Colón Guerra, Aziria Rodríguez Arce, Mary Flanagan, MIT Game Lab, Portoryko / USAAnalogowy

Dług Portoryko to czarne klejnoty na niebieskiej silikonowej tratwie pośrodku planszy. Trzeba zepchnąć tratwę z wyspy tak, by nie spadł żaden klejnot. Aby wygrać, inwestuje się w dobra publiczne, takie jak zdrowie, edukacja i infrastruktura. Ustawa PROMESA pojawia się jako mechanizm podtrzymujący status kolonialny.

Odpowiada wprost na grę Puerto Rico (zob. kontrprzykład); powstała podczas warsztatów na Universidad del Sagrado Corazón w San Juan. Mieszane współautorstwo z zewnątrz i z wyspy.

Kooperacyjna zręcznościowa gra planszowa; Dług; kolonializm; ustawa PROMESA; Ograniczony nakład